Straż Miejska Środa Wielkopolska

Straż Miejska w Środzie Wielkopolskiej wykonuje zadania związane z ochroną porządku publicznego na terenie miasta i gminy. Z oficjalnych informacji jednostki oraz raportu o stanie gminy za 2025 rok wynika, że podstawą codziennej pracy są interwencje podejmowane po zgłoszeniach mieszkańców, działania własne służby patrolowej, ujawnianie wykroczeń i innych naruszeń prawa oraz wykonywanie zadań przekazywanych podczas odpraw do służby. Straż uczestniczy również w zabezpieczaniu imprez i uroczystości, a w działaniach dotyczących bezpieczeństwa współpracuje z Policją, monitoringiem miejskim, służbami komunalnymi i innymi podmiotami gminnymi.

Najczęściej wskazywane obszary interwencji obejmują:

• zakłócanie spokoju i porządku, żebranie oraz sprzedaż prowadzoną w niedozwolonych miejscach;
• nielegalne ogłoszenia i plakaty, niewłaściwe zabezpieczenie miejsc mogących stwarzać zagrożenie oraz lekceważenie zasad ostrożności;
• nieprawidłowe parkowanie, tamowanie lub utrudnianie ruchu oraz niestosowanie się do znaków;
• zanieczyszczanie i zaśmiecanie terenów, dzikie wysypiska, niszczenie zieleni i spalanie odpadów;
• sprawy dotyczące zwierząt, w tym niesprzątanie po zwierzętach, brak wymaganej kontroli nad psem, drażnienie zwierząt, znęcanie się i niewłaściwe warunki ich utrzymywania;
• naruszenia związane ze spożywaniem alkoholu i paleniem tytoniu w miejscach objętych ograniczeniami;
• obowiązki właścicieli nieruchomości dotyczące czystości i porządku, w tym gospodarki nieczystościami, podłączenia do kanalizacji oraz utrzymania terenu;
• kwestie oznakowania posesji numerami porządkowymi oraz inne lokalne naruszenia przepisów porządkowych.

Zakres ten pokazuje, że działalność jednostki nie ogranicza się do ruchu drogowego. Obejmuje także porządek w przestrzeni publicznej, czystość, bezpieczeństwo wydarzeń, ochronę zieleni, obowiązki właścicieli nieruchomości i reagowanie na zdarzenia zauważone podczas patroli lub przekazane przez mieszkańców i inne służby.

Raport o stanie Gminy Środa Wielkopolska za 2025 rok zawiera szczegółowe dane o pracy Straży Miejskiej. W ciągu roku funkcjonariusze uczestniczyli łącznie w 741 interwencjach. Największą grupę stanowiły zgłoszenia anonimowe, których odnotowano 375. Jednostka wykazała również 212 interwencji własnych oraz 103 zgłoszenia, przy których osoby zgłaszające podały swoje dane. Pozostałe sprawy przekazywali między innymi pracownicy Urzędu Miejskiego, Policja, Zakład Gospodarki Komunalnej, sołtysi, operatorzy monitoringu miejskiego i pracownicy schroniska.

W wyniku prowadzonych działań wylegitymowano 311 osób i udzielono 173 pouczeń. Nałożono 141 mandatów karnych kredytowanych na łączną kwotę 16 040 zł oraz 11 mandatów gotówkowych na kwotę 1 150 zł. Łącznie oznacza to 152 mandaty na kwotę 17 190 zł. Dane te są oficjalnym podsumowaniem pełnego roku i pozwalają ocenić zarówno skalę zgłoszeń mieszkańców, jak i działania podejmowane z własnej inicjatywy przez patrol. Raport wskazuje też, że zadania obejmowały zabezpieczanie imprez, reagowanie na wykroczenia oraz przekazywanie zdarzeń zauważonych przez monitoring do patroli Straży Miejskiej i Policji.

Monitoring wizyjny stanowi formalnie uregulowany element systemu bezpieczeństwa Gminy Środa Wielkopolska, a jego obsługa jest powiązana ze Strażą Miejską. Regulamin funkcjonowania monitoringu został wprowadzony zarządzeniem z 7 maja 2024 roku. Dokument wskazuje, że monitoring służy zapewnieniu porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli, a administratorem danych osobowych gromadzonych za jego pomocą jest Gmina Środa Wielkopolska. Czynności związane z funkcjonowaniem systemu wykonują upoważnieni pracownicy Straży Miejskiej.

Regulamin był następnie zmieniany. W maju 2026 roku opublikowano kolejne zarządzenie aktualizujące załącznik do regulaminu monitoringu. Potwierdza to, że zasady jego działania są nadal prowadzone i aktualizowane w ramach bieżącej organizacji gminy. Sam BIP posiada osobny dział poświęcony monitoringowi miejskiemu, w którym publikowane są zarządzenia, regulamin oraz materiały informacyjne dotyczące oznaczenia obszarów monitorowanych.

• operatorzy obserwują obraz i reagują na zauważone przypadki naruszania porządku publicznego oraz wykroczenia;
• zaobserwowane zdarzenia są przekazywane patrolom Straży Miejskiej lub Policji, zależnie od charakteru sytuacji;
• w raporcie za 2025 rok wykazano 19 interwencji zgłoszonych przez pracowników monitoringu;
• stan zatrudnienia wykazany za 2025 rok obejmował cztery osoby pracujące na stanowiskach operatorów monitoringu miejskiego.

Monitoring pełni więc rolę wspierającą służbę patrolową: umożliwia zauważenie zdarzenia w przestrzeni publicznej, przekazanie informacji odpowiedniemu patrolowi i udokumentowanie zdarzeń zgodnie z przyjętym regulaminem oraz zasadami ochrony danych.

Oficjalna strona Straży Miejskiej publikuje rozdzielone kanały kontaktu dla interwencji i spraw kierowanych do komendy. Zwykła linia interwencyjna jest wskazana jako dostępna od poniedziałku do piątku w godzinach 07:00–15:00. Drugi kanał interwencyjny ma szersze godziny działania: od poniedziałku do piątku 07:00–22:00, a w soboty według jednego z dwóch podanych wariantów służby, 06:00–14:00 lub 09:00–17:00. Kontakt z komendantem straży wskazano w poniedziałek w godzinach 08:00–16:00 oraz od wtorku do piątku 07:00–15:00. Numery tych kanałów znajdują się w polach kontaktowych jednostki.

Na stronie jednostki podano również praktyczną informację dotyczącą wejścia do siedziby: znajduje się ono od strony parkingu za Urzędem Miejskim. Dane organizacyjne w BIP były aktualizowane w kwietniu 2026 roku, co stanowi dodatkowe potwierdzenie aktualności podstawowych danych jednostki. W raporcie za 2025 rok wykazano 13 etatów: osiem osób zatrudnionych na stanowiskach strażników Straży Miejskiej, jedną osobę na stanowisku samodzielnego referenta oraz cztery osoby na stanowiskach operatorów monitoringu miejskiego.

Taki podział pokazuje połączenie pracy terenowej, obsługi organizacyjnej i stałej obsługi systemu monitoringu. W strukturze publicznie prezentowanej przez urząd występuje komendant oraz stanowiska strażnicze, natomiast oficjalne dane kontaktowe rozdzielają sprawy interwencyjne od bezpośredniego kontaktu z kierownictwem. W przypadku planowanego kontaktu osobistego warto uwzględnić podane godziny pracy poszczególnych kanałów, ponieważ nie są one identyczne.

BIP Urzędu Miejskiego wskazuje, że Straż Miejska w Środzie Wielkopolskiej realizuje zadania określone w ustawie o strażach gminnych oraz zadania i cele wynikające z jej Regulaminu Organizacyjnego. Oficjalna strona jednostki wymienia jako podstawowe akty prawne przede wszystkim ustawę z 29 sierpnia 1997 roku o strażach gminnych oraz ustawę Prawo o ruchu drogowym. Wskazuje także akty wykonawcze dotyczące między innymi szkolenia podstawowego strażników, zasad nadzoru, sposobu wykonywania niektórych czynności, obserwowania i rejestrowania obrazu zdarzeń w miejscach publicznych, umundurowania, współpracy z Policją, prowadzenia ewidencji oraz uprawnień mandatowych.

Lokalny regulamin organizacyjny został zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej z 28 kwietnia 2009 roku, a następnie zmieniony uchwałą z 20 sierpnia 2009 roku. To właśnie do tego regulaminu odwołuje się aktualna karta jednostki w BIP przy opisie jej kompetencji i zadań.

Oficjalny materiał dotyczący podstaw działania wyjaśnia również model nadzoru nad strażą. Nadzór nad działalnością jednostki sprawuje burmistrz, natomiast w zakresie wykonywania określonych ustawowo uprawnień strażników, stosowania środków przymusu i prowadzenia wymaganych ewidencji przewidziany jest nadzór wojewody realizowany przy pomocy właściwego komendanta wojewódzkiego Policji. Straż Miejska jest więc gminną, umundurowaną formacją działającą lokalnie, ale jej kompetencje, obowiązki i mechanizmy nadzoru wynikają zarówno z prawa krajowego, jak i z regulacji organizacyjnych przyjętych w gminie.

Historia Straży Miejskiej w Środzie Wielkopolskiej sięga 20 grudnia 1990 roku. Tego dnia na podstawie obowiązujących wówczas przepisów wydano zarządzenie nr 4/90 o utworzeniu jednostki. Według oficjalnej historii opublikowanej przez gminę była to pierwsza zarejestrowana straż miejska w granicach ówczesnego województwa poznańskiego. Początkowo w formacji pracowało dwóch strażników, a w 1991 roku zatrudniono kolejnych trzech, dzięki czemu skład wzrósł do pięciu osób. Od początku siedziba jednostki była związana z budynkiem Urzędu Miejskiego.

W pierwszych latach rozwijano również zaplecze techniczne. Pierwszym radiowozem był biały Polonez, a później wykorzystywano kolejne samochody różnych marek i modeli, dostosowując wyposażenie do bieżących potrzeb służby. Początkowo umundurowanie tworzono lokalnie, ponieważ nie obowiązywały jeszcze jednolite ogólnopolskie zasady. Później wygląd umundurowania i oznaczeń strażników został ujednolicony przepisami krajowymi.

Istotną zmianą systemową było wejście w życie z początkiem 1998 roku ustawy o strażach gminnych, która kompleksowo uregulowała organizację, zadania, uprawnienia i obowiązki straży. Ważnym etapem lokalnego rozwoju było też uruchomienie stanowiska monitoringu miasta w 2001 roku. Rok później do obsługi monitoringu zatrudniono pracowników cywilnych. Zestawienie tych informacji z aktualnymi danymi pokazuje ciągłość działania jednostki przez ponad trzy dekady oraz stopniowe rozszerzanie jej zaplecza organizacyjnego i technicznego.

Poniższe źródła publiczne posłużyły do przygotowania informacji o jednostce:

• bip.umsroda.pl/jednostki_podlegle/21/2004/straz_miejska
• www.sroda.wlkp.pl/asp/pl_start.asp?menu=1472&strona=1&sub=7&subsub=111&subsubsub=120&typ=14
• www.sroda.wlkp.pl/asp/pl_start.asp?menu=1485&strona=1&sub=7&subsub=111&subsubsub=1484&subsubsubsub=1474&typ=14
• www.sroda.wlkp.pl/asp/pl_start.asp?menu=1473&schemat=2&strona=1&sub=7&subsub=111&subsubsub=120&typ=14
• bip.umsroda.pl/wiadomosci/17812/wiadomosc/751662/zarzadzenie_nr_702024_burmistrza_miasta_sroda_wielkopolskaz_dnia
• bip.umsroda.pl/wiadomosci/17812/wiadomosc/883113/zasady_funkcjonowania_monitoringu_wizyjnego_na_terenie_gminy_sro
• bip-v1-files.idcom-jst.pl/sites/47297/wiadomosci/881532/files/raport_o_stanie_gminy_sroda_wielkopolska_za_rok_2025.pdf