Straż Miejska Leszno

Straż Miejska w Lesznie jest samorządową, umundurowaną formacją powołaną do wykonywania zadań związanych z ochroną porządku publicznego na obszarze administracyjnym miasta. Regulamin jednostki wskazuje, że straż pełni służebną rolę wobec społeczności lokalnej i wykonuje zadania z poszanowaniem prawa oraz godności obywateli. Zakres czynności wynika przede wszystkim z ustawy o strażach gminnych, przepisów wykonawczych, prawa miejscowego oraz regulaminów obowiązujących w Urzędzie Miasta Leszna.

• ochrona spokoju i porządku w miejscach publicznych oraz podejmowanie interwencji w przypadku stwierdzonych naruszeń;
• czuwanie nad porządkiem i kontrola ruchu drogowego w granicach uprawnień określonych przepisami;
• współdziałanie z właściwymi podmiotami przy ratowaniu życia i zdrowia, usuwaniu skutków awarii technicznych, klęsk żywiołowych i innych miejscowych zagrożeń;
• zabezpieczanie miejsc przestępstw, katastrof i podobnych zdarzeń przed dostępem osób postronnych oraz zniszczeniem śladów do czasu przybycia właściwych służb;
• ochrona obiektów komunalnych i urządzeń użyteczności publicznej oraz współpraca przy zapewnianiu porządku podczas zgromadzeń i imprez publicznych;
• informowanie społeczności o zagrożeniach, udział w działaniach profilaktycznych oraz współpraca z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi.

Do ustawowych zadań straży należy także podejmowanie czynności wobec osób nietrzeźwych w sytuacjach określonych prawem oraz konwojowanie dokumentów, przedmiotów wartościowych lub wartości pieniężnych na potrzeby gminy. Służba patrolowa w Lesznie obejmuje ponadto kontrolowanie i egzekwowanie przepisów obowiązujących w miejscach publicznych, podejmowanie działań z zakresu ochrony środowiska oraz współpracę z innymi służbami i instytucjami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo i porządek publiczny.

Regulamin Straży Miejskiej w Lesznie określa strukturę organizacyjną obejmującą stanowiska kierownicze, służbę dyżurną, operatorów elektronicznych monitorów ekranowych, służbę patrolową oraz stanowiska pomocnicze i administracyjne. Straż jest umiejscowiona w strukturze Urzędu Miasta Leszna i działa na zasadach wydziału. Za bieżącą organizację odpowiada kierownictwo jednostki, natomiast zadania terenowe wykonują przede wszystkim patrole, a obsługę zgłoszeń i systemu obserwacji wspiera służba dyżurna oraz operatorzy monitoringu.

• służba patrolowa obejmuje patrolowanie wyznaczonych rejonów miasta, podejmowanie interwencji, kontrolę przestrzegania prawa w miejscach publicznych i przepisów ruchu drogowego oraz działania dotyczące ochrony środowiska;
• regulamin przewiduje, że w miarę możliwości patrole są co najmniej dwuosobowe i mogą poruszać się pieszo, pojazdem służbowym lub rowerem, przy czym dopuszczalne jest również pełnienie patrolu pojedynczo;
• dyżurny przyjmuje zgłoszenia i przekazuje je do realizacji, utrzymuje łączność z patrolami oraz innymi służbami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo i porządek publiczny;
• operatorzy monitoringu prowadzą zdalną obserwację i rejestrację obrazu zdarzeń w miejscach publicznych, analizują obserwowane sytuacje, przeglądają materiał archiwalny oraz utrzymują łączność z patrolami.

Monitoring miejski jest jednym z istotnych narzędzi pracy jednostki. W raporcie o stanie miasta za 2025 rok wskazano, że przy użyciu kamer ujawniono 2407 zdarzeń. W następstwie tych zdarzeń zastosowano 767 mandatów karnych, skierowano 105 wniosków o ukaranie do sądu, zastosowano 989 pouczeń, a 546 spraw przekazano Policji lub innym instytucjom. Miejska sieć monitoringu jest rozwijana również przy nowych inwestycjach; miejski serwis informował m.in. o planowanym podłączeniu monitoringu nowego parkingu do sieci zarządzanej przez Straż Miejską.

Działalność Straży Miejskiej w Lesznie obejmuje nie tylko typowe interwencje porządkowe, lecz także zadania związane z ochroną środowiska, gospodarką odpadami i kontrolą obowiązków właścicieli nieruchomości. Miasto wskazuje Straż Miejską jako właściwy podmiot do przyjmowania zgłoszeń dotyczących dzikich wysypisk. Jednostka korzysta również z fotopułapek montowanych w miejscach, w których powtarzają się przypadki nielegalnego pozostawiania odpadów. Według raportu za 2025 rok urządzenia te zarejestrowały 5 zdarzeń związanych z wyrzucaniem znacznej ilości śmieci, a 4 sprawy zakończyły się postępowaniem mandatowym.

• strażnicy prowadzą kontrole palenisk w nieruchomościach na podstawie upoważnień wydanych przez organ wykonawczy miasta i sprawdzają przestrzeganie przepisów ochrony środowiska;
• w 2025 roku przeprowadzono 295 kontroli palenisk; raport miasta wskazuje przy tych działaniach 50 mandatów, 51 pouczeń oraz 1 wniosek o ukaranie skierowany do sądu;
• podczas działań środowiskowych straż kontroluje również przypadki niewłaściwego postępowania z odpadami i wykorzystuje urządzenia rejestrujące obraz do przeciwdziałania dzikim wysypiskom;
• upoważnieni strażnicy, wspólnie z pracownikami właściwego wydziału urzędu, uczestniczą w kontrolach sposobu pozbywania się nieczystości ciekłych ze zbiorników bezodpływowych i osadników przydomowych oczyszczalni ścieków;
• jednostka podejmuje także interwencje dotyczące utrzymywania zwierząt i obowiązków ich opiekunów.

Raport za 2025 rok odnotowuje 111 ujawnionych wykroczeń dotyczących zwierząt, w szczególności psów, związanych m.in. z niezachowaniem środków ostrożności, niesprzątaniem po zwierzętach, warunkami utrzymania oraz obowiązkami wynikającymi z przepisów weterynaryjnych. Działania środowiskowe mają więc charakter zarówno kontrolny i interwencyjny, jak i informacyjny: podczas kontroli palenisk przekazywano mieszkańcom materiały dotyczące smogu, jakości powietrza, wymiany źródeł ogrzewania i wymogów dla miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń.

Najświeższy opublikowany raport o stanie miasta zawiera szczegółowe dane o pracy Straży Miejskiej w Lesznie za 2025 rok. W całym roku jednostka wykonała 10050 czynności, a strażnicy ujawnili lub potwierdzili łącznie 4735 wykroczeń. Statystyki obejmują zdarzenia dotyczące m.in. porządku i spokoju publicznego, bezpieczeństwa i porządku w komunikacji, obyczajności publicznej, urządzeń użytku publicznego, przepisów dotyczących alkoholu i tytoniu, utrzymania czystości i porządku, odpadów, ochrony środowiska oraz obowiązków związanych ze zwierzętami. Dane pokazują, że działalność jednostki wykracza poza pojedynczy rodzaj interwencji i łączy pracę patrolową, kontrolną, porządkową, środowiskową oraz obsługę monitoringu.

• w ramach działań wobec pojazdów pozostawionych bez tablic rejestracyjnych lub takich, których stan wskazywał na nieużywanie, w 2025 roku z dróg miejskich usunięto 5 pojazdów, a dzięki czynnościom strażników właściciele zabrali kolejne 65 pojazdów;
• Straż Miejska organizowała wykonywanie prac społecznie użytecznych przez osoby z karą ograniczenia wolności; w 2025 roku przepracowano w ten sposób 11463 godziny przy pracach porządkowych na terenach miejskich;
• w ramach tych prac zebrano 1398 worków śmieci o pojemności 110 litrów oraz około 260 metrów sześciennych odpadów zielonych, które zostały następnie przekazane do wywozu przez miejskie służby;
• działania monitoringu i fotopułapek wspierały ujawnianie wykroczeń oraz dokumentowanie zdarzeń w przestrzeni publicznej.

Jednostka prowadzi również działalność profilaktyczną i edukacyjną. W miejskich raportach opisywane są spotkania z dziećmi, młodzieżą, seniorami i wolontariuszami dotyczące bezpieczeństwa, zasad zachowania w przestrzeni publicznej, ekologii, ruchu drogowego oraz zagrożeń w internecie. Regulamin organizacyjny przewiduje wprost inicjowanie i nadzorowanie działań edukacyjno-prewencyjnych mających poprawiać spokój i porządek publiczny. Uzupełnieniem pracy terenowej jest współdziałanie z Policją, miejskimi wydziałami, służbami ratowniczymi i innymi instytucjami, a siedziba Straży Miejskiej została w deklaracji dostępności Urzędu Miasta wskazana jako budynek bez barier architektonicznych, z toaletą przystosowaną dla osób z niepełnosprawnościami.

Poniższe źródła publiczne posłużyły do przygotowania informacji o jednostce:

• leszno.pl/wydzialy_urzedu.html
• bip.leszno.pl/artykul/124/743/wydzialy-podlegle-sekretarzowi-miasta-leszna
• bip.leszno.pl/attachments/download/33260
• bip.leszno.pl/deklaracja-dostepnosci
• www.leszno.pl/Zglos_problem.html
• www.leszno.pl/Kontrole_pozbywania_sie_nieczystosci_cieklych_na_terenie_miasta_Leszna__Obowiazki_wlascicieli_zbiorniko...
• bip.leszno.pl/attachments/download/42167
• www.leszno.pl/Nowe_inwestycje_w_ramach_projektu_Rozwoj_zrownowazonej_mobilnosci_miejskiej_w_Lesznie.html