Straż Gminna Pyrzyce

W dokumentach Urzędu Miejskiego oraz Biuletynu Informacji Publicznej jednostka jest obecnie oznaczana jako Straż Miejska w Pyrzycach. W strukturze BIP figuruje jako odrębna komórka organizacyjna Urzędu Miejskiego. Aktualny wykaz telefonów urzędu wskazuje w jej składzie stanowisko komendanta, trzy stanowiska strażników oraz administrację Straży Miejskiej. Oznacza to, że używana w części zewnętrznych baz nazwa "Straż Gminna Pyrzyce" nie jest nazwą stosowaną w aktualnych oficjalnych materiałach gminy.

Straż Miejska została utworzona uchwałą Rady Miejskiej z 29 listopada 2012 r. nr XXX/328/12. Uchwała dotyczyła likwidacji wcześniejszej jednostki budżetowej pod nazwą Straż Międzygminna i utworzenia Straży Miejskiej. Informacja urzędu z początku 2013 r. potwierdza, że nowa formacja została powołana dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego na terenie gminy.

Podstawą ustawową działania straży jest ustawa z 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych. Zgodnie z nią straż wykonuje zadania z zakresu ochrony porządku publicznego wynikające z ustaw i aktów prawa miejscowego, a jej działalność ma charakter służebny wobec społeczności lokalnej. Strażnicy wykonują zadania w granicach przyznanych prawem kompetencji, z poszanowaniem praw i godności osób, wobec których podejmują czynności.

Oficjalna Strategia Rozwoju Gminy Pyrzyce na lata 2026–2036 wskazuje, że Straż Miejska uczestniczy w systemie bezpieczeństwa publicznego gminy. Do jej podstawowych zadań zaliczono utrzymanie porządku publicznego i bezpieczeństwa ludzi, ochronę spokoju i porządku w miejscach publicznych, kontrolę ruchu drogowego w zakresie wynikającym z przepisów oraz ochronę obiektów komunalnych i urządzeń użyteczności publicznej. W praktyce straż reaguje także na zdarzenia zgłaszane przez mieszkańców i współpracuje z innymi podmiotami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo.

• ochrona spokoju i porządku w miejscach publicznych oraz podejmowanie interwencji w sprawach wykroczeń;
• czuwanie nad porządkiem i kontrola ruchu drogowego w ustawowo określonym zakresie;
• ochrona mienia komunalnego, urządzeń użyteczności publicznej i miejsc rekreacji;
• współdziałanie przy zagrożeniach życia i zdrowia, awariach technicznych, zagrożeniach pożarowych i innych miejscowych zdarzeniach;
• zabezpieczanie miejsc zdarzeń do czasu przybycia właściwych służb oraz współpraca z Policją;
• działania profilaktyczne, informacyjne i edukacyjne kierowane do mieszkańców, w tym dzieci i młodzieży.

Zakres ten uzupełniają zadania wynikające z lokalnych przepisów dotyczących czystości, gospodarki odpadami, korzystania z przestrzeni publicznej i porządku na terenie gminy. Dane gminne pokazują, że znaczną część pracy jednostki stanowią właśnie kontrole i interwencje związane z porządkiem komunalnym.

Dane wykorzystane w Strategii Rozwoju Gminy Pyrzyce pokazują skalę pracy Straży Miejskiej w 2024 r. W tym roku do jednostki wpłynęło 191 zgłoszeń zakwalifikowanych w zestawieniu dotyczącym zagrożeń i awarii: 170 dotyczyło awarii technicznych, 19 zagrożeń pożarowych, a 2 zagrożenia życia i zdrowia. W całym zestawieniu wykroczeń za 2024 r. odnotowano 2751 przypadków, czyli o 28,79% więcej niż rok wcześniej. Straż nałożyła 78 mandatów, udzieliła 2662 pouczeń i skierowała 11 wniosków o ukaranie do sądu.

W materiale podsumowującym działalność za 2025 r., opublikowanym w 2026 r. na podstawie informacji przedstawionej Radzie Miejskiej, wskazano 2163 zgłoszenia dotyczące bezpieczeństwa, porządku publicznego oraz funkcjonowania miasta i gminy. Najliczniejsze grupy ujawnionych naruszeń dotyczyły utrzymania czystości i porządku, bezpieczeństwa i porządku w komunikacji, porządku i spokoju publicznego oraz urządzeń użyteczności publicznej.

Zestawienie wskazuje, że w działalności straży często stosowane są środki wychowawcze, a nie wyłącznie sankcje mandatowe. Dane z kolejnych lat pokazują również szeroki zakres spraw: od porządku publicznego i ruchu drogowego po odpady, mienie komunalne, awarie i zdarzenia wymagające współpracy z innymi służbami.

Sprawy związane z czystością i gospodarką komunalną należą do istotnych obszarów działania Straży Miejskiej w Pyrzycach. W 2024 r. w danych gminnych wykazano 953 przypadki naruszeń przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz 94 przypadki kwalifikowane na podstawie ustawy o odpadach. Jednostka prowadziła monitoring dzikich wysypisk, zaśmiecania miejsc publicznych, dewastacji i niszczenia mienia, a także przypadków spożywania alkoholu w miejscach publicznych.

Kontrole nie ograniczały się do bezpośrednich wykroczeń. W 2024 r. przeprowadzono 440 kontroli zgodności deklaracji odpadowych z liczbą osób faktycznie zamieszkujących nieruchomości. Odnotowano również 27 kontroli dotyczących dewastacji mienia komunalnego, 39 czynności w sprawach zameldowania lub wymeldowania i 173 kontrole osób w kryzysie bezdomności. Z Policją zrealizowano 47 wspólnych patroli. Łącznie w tabeli kontroli ujęto 726 działań, o 13,26% więcej niż rok wcześniej.

W działaniach terenowych wykorzystywano także kamery mobilne oraz monitoring miejsc szczególnie narażonych na naruszenia porządku. W 2024 r. kontrolowano m.in. przystanki autobusowe, miejsca rekreacji dzieci i młodzieży, boiska i place zabaw, zwracając uwagę również na stan techniczny urządzeń. Kontrole obejmowały też klatki schodowe w budynkach mieszkalnych pod kątem zakłócania porządku, zaśmiecania i dewastacji. Podsumowanie 2025 r. wskazuje, że monitoring pomagał ujawniać m.in. przypadki niszczenia mienia, zaśmiecania, dzikich wysypisk oraz spożywania alkoholu w miejscach publicznych.

Straż Miejska w Pyrzycach prowadzi działania nie tylko kontrolne, lecz także profilaktyczne i edukacyjne. W dokumentach gminnych opisano spotkania w przedszkolach i szkołach dotyczące bezpiecznej drogi do szkoły, bezpieczeństwa podczas ferii i wakacji, odpowiedzialności prawnej osób nieletnich, cyberprzemocy i innych zagrożeń internetowych oraz zapobiegania pożarom. Straż uczestniczyła także w wydarzeniach organizowanych na terenie gminy, wykorzystując gry i zajęcia do promowania zasad bezpieczeństwa oraz prawidłowych zachowań w ruchu drogowym wśród najmłodszych mieszkańców.

Ważnym elementem pracy jest współdziałanie z innymi służbami i instytucjami. W 2025 r. odnotowano 51 wspólnych patroli z Policją. Straż współpracuje również z pomocą społeczną przy reagowaniu na sytuacje dotyczące osób bezdomnych i innych osób szczególnie narażonych na zagrożenie zdrowia lub życia. W oficjalnym apelu Ośrodka Pomocy Społecznej Straż Miejska została wskazana jako jedna z instytucji, do których mieszkańcy mogą zgłaszać informacje o osobach potrzebujących pomocy; w tym materiale podano dostępność straży od poniedziałku do piątku w godzinach 6:00–22:00.

Jednostka angażuje się także w działania związane ze zwierzętami. W 2024 r., w ramach prowadzonej od lat akcji pomocowej, przekazywano karmę pochodzącą ze zbiórek do schronisk oraz osobom zajmującym się bezdomnymi zwierzętami. Tego typu aktywność uzupełnia podstawowe zadania porządkowe i pokazuje współpracę straży z lokalnymi instytucjami, placówkami edukacyjnymi oraz mieszkańcami.

Poniższe źródła publiczne posłużyły do przygotowania informacji o jednostce:

• pyrzyce.um.gov.pl/strona/82
• pyrzyce.um.gov.pl/strona/menu/51_straz_miejska_w_pyrzycach
• pyrzyce.um.gov.pl/aktualnosci/pokaz/478_zmiana_siedziby_i_numeru_telefonu_strazy_miejskiej
• bip.pyrzyce.um.gov.pl/artykul/straz-miejska
• bip.pyrzyce.um.gov.pl/pliki/pyrzyce/zalaczniki/21119/sr-gminy-pyrzyce-na-lata-2026-2036-ost.pdf
• samorzad.gov.pl/web/ops-pyrzyce/w-trosce-o-innych
• pyrzyce.esesja.pl/posiedzenie/888e3dd2-c476-4
• pulspowiatu.pl/ponad-2100-wykroczen-i-tylko-58-mandatow-straz-miejska-w-pyrzycach-podsumowala-2025-rok/
• eli.gov.pl/api/acts/DU/2019/1795/text.html