Straż Gminna Mielno

Publiczne dokumenty gminne pokazują, że jednostka ma charakter samorządowej formacji porządkowej działającej dla obszaru administracyjnego Gminy Mielno. W starszych materiałach kontrolnych występuje nazwa Straż Gminna w Mielnie, natomiast w aktualnym wykazie telefonów BIP i w informacjach z działalności za 2025 rok stosowana jest nazwa Straż Miejska w Mielnie. Z punktu widzenia mieszkańca i turysty jest to ta sama lokalna służba porządkowa wskazywana przy sprawach ładu, porządku, interwencji terenowych i obsługi zgłoszeń dotyczących naruszeń przepisów porządkowych.

• W dokumentach kontrolnych wskazano, że straż została utworzona uchwałą rady gminy z 1995 roku.
• Uchwała z 2007 roku dotyczyła likwidacji jednostki budżetowej i włączenia straży w strukturę organizacyjną urzędu gminy.
• Aktualny wykaz BIP prezentuje straż jako odrębną komórkę organizacyjną urzędu, z funkcjami takimi jak komendant straży, specjalista, inspektor i młodszy strażnik.
• Informacja z działalności za pierwsze półrocze i sezon letni 2025 roku wskazuje, że strażą kieruje komendant, a w skład jednostki wchodzi pięciu funkcjonariuszy; w sezonie letnim wykorzystywane jest dodatkowe wsparcie osobowe.

Organizacyjnie jednostka jest więc osadzona w strukturach miejskich, ale jej praktyczny zakres działania obejmuje teren całej gminy, w tym miejscowości turystyczne i obszary szczególnie obciążone ruchem sezonowym.

Zadania straży wynikają przede wszystkim z ustawy o strażach gminnych oraz z lokalnych regulacji porządkowych. W informacji przekazanej radzie miejskiej wskazano, że straż jest powołana do ochrony porządku publicznego na terenie Gminy Mielno i wykonuje swoje zadania z poszanowaniem godności oraz praw obywateli. Nadzór nad jednostką w strukturze lokalnej sprawuje organ wykonawczy gminy, a w zakresie fachowym nadzór realizowany jest przy udziale administracji wojewódzkiej i Policji.

• Strażnicy mogą prowadzić czynności administracyjno-porządkowe, dokumentować przebieg służby i reagować na zgłoszenia mieszkańców, turystów oraz instytucji.
• W zakresie wykroczeń jednostka korzysta z uprawnień do nakładania mandatów, udzielania pouczeń, prowadzenia czynności wyjaśniających oraz kierowania wniosków o ukaranie do sądu.
• W dokumentach wymieniono także typowe czynności terenowe, takie jak legitymowanie osób w uzasadnionych przypadkach, wydawanie poleceń porządkowych i współdziałanie z właściwymi służbami.
• Zakres spraw obejmuje między innymi porządek publiczny, czystość i gospodarkę odpadami, kontrolę przestrzegania uchwał porządkowych, bezpieczeństwo w komunikacji, ochronę zwierząt oraz wybrane sprawy z obszaru ochrony środowiska.

W praktyce jednostka pełni funkcję lokalnego wykonawcy przepisów porządkowych: nie zastępuje Policji, lecz uzupełnia system bezpieczeństwa publicznego w sprawach, które są szczególnie widoczne na poziomie gminy, ulic, plaż, parkingów, targowisk, terenów rekreacyjnych i osiedli.

Najbardziej szczegółowe publiczne dane dla jednostki pochodzą z informacji o działalności w pierwszym półroczu i sezonie letnim 2025 roku. Dokument wskazuje, że fundamentem działań straży było reagowanie na oczekiwania społeczności lokalnej, poprawa ładu i porządku w gminie oraz utrzymanie stanu sanitarno-porządkowego. W tym okresie straż wykonała łącznie 1588 czynności, wśród których znaczącą część stanowiły zgłoszenia mieszkańców i turystów oraz sprawy związane z sezonem letnim.

W raporcie wskazano również, że największa liczba mandatów dotyczyła bezpieczeństwa i porządku w komunikacji oraz urządzeń użytku publicznego. Te dane dobrze pokazują sezonowy charakter pracy jednostki: poza typowymi zadaniami porządkowymi straż intensywnie reaguje na ruch pojazdów, parkowanie, handel, zachowania w przestrzeni publicznej i sprawy zgłaszane przez osoby przebywające w gminie czasowo.

Jednostka jest widoczna w publicznych materiałach gminnych także przy sprawach środowiskowych i porządkowych. Na stronie poświęconej ekologii gmina informowała o zgłoszeniach dotyczących spalania odpadów w piecach i ogniskach oraz o kontrolach prowadzonych wspólnie przez pracowników urzędu i straż. Materiały te odwołują się do uchwały antysmogowej województwa zachodniopomorskiego oraz do przepisów o odpadach, wskazując, że spalanie odpadów komunalnych może skutkować sankcjami.

• Straż reaguje na sygnały dotyczące ciemnego dymu, podejrzenia spalania odpadów oraz naruszeń związanych z utrzymaniem czystości na posesjach.
• Kontrole mogą dotyczyć zarówno przydomowych pieców, jak i ognisk, jeżeli zachodzi podejrzenie spalania odpadów komunalnych.
• W działaniach porządkowych jednostka kontroluje stan terenów gminnych, prywatnych oraz pasów technicznych dróg w obrębie gminy.
• Sprawy czystości łączą się z lokalnymi regulaminami utrzymania porządku, gospodarką odpadami i obowiązkami właścicieli nieruchomości.

Z punktu widzenia mieszkańca ważne jest to, że straż nie ogranicza się wyłącznie do spraw mandatowych. W źródłach pojawiają się pouczenia, pisemne polecenia, weryfikacja zgłoszeń, kierowanie patroli oraz przekazywanie informacji do innych instytucji. Oznacza to, że jednostka pełni rolę pierwszej lokalnej służby porządkowej w sprawach widocznych w codziennym funkcjonowaniu gminy: czystości, nielegalnego spalania, uciążliwości, utrzymania porządku przy nieruchomościach i reagowania na nieprawidłowości w przestrzeni wspólnej.

Mielno jest gminą turystyczną, dlatego działalność straży ma wyraźny wymiar sezonowy. Raport o stanie gminy za 2024 rok wskazuje, że straż wykonała 1436 czynności związanych z zapewnieniem ładu i porządku prawnego, nałożyła 734 mandaty, skierowała 6 wniosków o ukaranie do sądu oraz podjęła 919 interwencji prewencyjnych. Najczęściej dotyczyły one parkowania pojazdów niezgodnie z zasadami ruchu drogowego, prowadzenia działalności handlowej i nieprzestrzegania zasad czystości komunalnej.

• W sezonie straż zabezpiecza imprezy masowe, sportowe, szkolne i kościelne oraz współpracuje z innymi służbami przy utrzymaniu porządku.
• Jednostka uczestniczy w działaniach profilaktycznych skierowanych do dzieci i młodzieży, między innymi przy bezpieczeństwie drogi do szkoły, ferii i wspólnych akcjach prewencyjnych.
• Informacja za 2025 rok wskazuje na wspólne patrole prewencyjne z Policją oraz zmianę organizacji pracy w reakcji na nocne zgłoszenia dotyczące materiałów pirotechnicznych.
• Publiczne uchwały i zarządzenia gminne pokazują, że obszar parkowania oraz usuwania pojazdów jest jednym z praktycznych pól współdziałania straży z administracją gminną i Policją.

Dla osób odwiedzających gminę oznacza to, że jednostka jest szczególnie aktywna w miejscach o dużym natężeniu ruchu: przy parkingach, ciągach komunikacyjnych, terenach handlowych, wydarzeniach i przestrzeniach rekreacyjnych. Główna rola straży polega na szybkim porządkowaniu lokalnych naruszeń, odciążaniu innych służb i utrzymaniu ładu w okresach, gdy liczba osób przebywających w gminie znacząco wzrasta.