Straż Miejska Kęty

Status i umiejscowienie: Komenda Straży Miejskiej funkcjonuje w strukturze samorządu Gminy Kęty. Oficjalna strona urzędu wskazuje, że pracą komendy kieruje bezpośrednio Burmistrz Gminy Kęty oraz komendant straży. Oznacza to, że jednostka działa jako element administracji gminnej odpowiedzialny za wykonywanie zadań porządkowych na obszarze gminy, a nie jako odrębna formacja państwowa.

• Jednostka jest opisana w serwisie Urzędu Gminy Kęty w części dotyczącej wydziałów i komórek organizacyjnych.
• Zakres zadań odnosi się do ochrony porządku publicznego wynikającej z ustaw oraz aktów prawa miejscowego.
• W praktyce straż miejska współpracuje z innymi służbami, organizatorami wydarzeń, administracją gminną oraz mieszkańcami zgłaszającymi problemy porządkowe.

W materiałach urzędu jednostka występuje jako Komenda Straży Miejskiej w Kętach. W dokumentach i komunikatach urząd używa również określeń odnoszących się do straży gminnej w kontekście przepisów, projektów środowiskowych oraz kontroli jakości powietrza. Dla mieszkańca najważniejsze jest to, że jest to lokalna służba porządkowa właściwa dla spraw występujących na terenie gminy Kęty.

Zakres działania: Oficjalny opis zadań wskazuje, że Komenda Straży Miejskiej obejmuje sprawy ochrony porządku publicznego wynikające z ustaw i aktów prawa miejscowego. Do podstawowych obszarów pracy należy ochrona spokoju i porządku w miejscach publicznych, czuwanie nad wybranymi sprawami ruchu drogowego oraz współdziałanie ze służbami przy zagrożeniach, awariach i zdarzeniach wymagających zabezpieczenia miejsca.

• Ochrona spokoju i porządku w miejscach publicznych, w tym reagowanie na wykroczenia zgłaszane przez mieszkańców.
• Czuwanie nad porządkiem i kontrola ruchu drogowego w zakresie określonym przepisami o ruchu drogowym.
• Zabezpieczenie miejsca przestępstwa, katastrofy lub podobnego zdarzenia do czasu przybycia właściwych służb.
• Współdziałanie z organizatorami i innymi służbami w celu zapewnienia ładu podczas zgromadzeń i imprez publicznych.
• Informowanie lokalnej społeczności o zagrożeniach oraz udział w działaniach zapobiegających wykroczeniom i zjawiskom kryminogennym.

W komunikacie z 2022 roku urząd doprecyzował, że do spraw najczęściej odczuwalnych społecznie należą m.in. spożywanie alkoholu w miejscach objętych zakazem, zakłócanie spokoju publicznego, nieobyczajne wybryki, wykroczenia drogowe oraz zanieczyszczanie miejsc ogólnie dostępnych. W tym samym materiale wskazano także kontrole punktów sprzedaży alkoholu, gdzie sprawdzane są zezwolenia oraz przestrzeganie przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Zakres zadań ma więc charakter mieszany: obejmuje codzienne interwencje porządkowe, działania prewencyjne, udział w zabezpieczaniu zdarzeń oraz egzekwowanie lokalnych obowiązków administracyjnych.

Kontrole środowiskowe: Gmina Kęty realizuje projekt "Wzmocnienie potencjału straży miejskiej w Gminie Kęty" współfinansowany z Funduszy Europejskich dla Małopolski 2021-2027. Projekt dotyczy wzmocnienia działań straży w obszarze przestrzegania przepisów ochrony środowiska, przede wszystkim ochrony powietrza. W oficjalnym opisie wskazano zatrudnienie strażnika gminnego na pełen etat na okres 36 miesięcy oraz zakup sprzętu służącego do prowadzenia kontroli.

• Priorytetem projektu jest kontrola spalania odpadów i przestrzegania wymagań uchwały antysmogowej.
• Straż otrzymała pojazd elektryczny wraz ze stacją ładowania, wykorzystywany w działaniach Eko-Patrolu.
• Wyposażenie obejmuje m.in. czujnik czadu, wilgotnościomierz do drewna, mierniki jakości powietrza oraz dron z analizatorem pyłowo-gazowym i kamerą termowizyjną.
• Projekt obejmuje także koszty analiz próbek oraz szkolenia i kursy związane z obsługą zakupionego sprzętu.

Według informacji urzędu realizacja projektu trwa od 19 sierpnia 2024 r. do 31 lipca 2027 r. Całkowita wartość projektu wynosi 748 445,56 zł, a wartość dofinansowania ze środków Unii Europejskiej to 594 490,28 zł. W osobnym komunikacie z 2025 roku urząd poinformował o rozpoczęciu działalności Eko-Patrolu i o wykorzystaniu pojazdu elektrycznego do egzekwowania przepisów ochrony środowiska. Kolejny komunikat opisywał włączenie do wyposażenia drona DJI Matrice 350 RTK z kamerą Zenmuse H30T, obsługiwanego przez przeszkolonego funkcjonariusza.

Ten obszar działania jest szczególnie istotny dla mieszkańców, ponieważ dotyczy jakości powietrza, kontroli domowych źródeł ogrzewania i reagowania na podejrzenia spalania odpadów.

Zgłoszenia mieszkańców: Urząd Gminy Kęty wskazuje kilka typów spraw, w których mieszkańcy mogą kierować informacje do służb lokalnych. W przypadku podejrzenia naruszenia zakazu spalania odpadów, spalania pozostałości roślinnych lub naruszenia przepisów uchwały antysmogowej urząd odsyła do Straży Miejskiej w Kętach oraz do aplikacji Ekointerwencja przygotowanej przez Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego.

• Przez Ekointerwencję można zgłaszać podejrzenie spalania odpadów, używania paliw niespełniających wymagań uchwały antysmogowej, sprzedaży węgla złej jakości oraz naruszeń środowiskowych przez przedsiębiorców.
• W sprawach bezdomnych psów, rannych zwierząt lub zwierząt poszkodowanych w kolizji urząd wskazuje konieczność konsultacji zgłoszenia ze Strażą Miejską albo komisariatem policji.
• W sprawach nielegalnych wysypisk i porzucania odpadów komunikaty urzędu opisują działania straży polegające na ustalaniu sprawców, prowadzeniu czynności wyjaśniających i egzekwowaniu uprzątnięcia odpadów.
• W sezonie zimowym straż przypomina o obowiązkach właścicieli nieruchomości dotyczących uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych bezpośrednio przy granicy nieruchomości.

W oficjalnych komunikatach pojawia się także apel, aby reagować na sytuacje zagrażające zdrowiu lub życiu osób bezdomnych w okresie zimowym. Straż zwraca wtedy uwagę na miejsca takie jak piwnice, pustostany i inne lokalizacje, w których osoby narażone na wychłodzenie mogą szukać schronienia. Zgłoszenia tego typu mają charakter interwencyjny i służą szybkiemu skierowaniu pomocy.

Najważniejsza zasada wynikająca z materiałów urzędu: zgłoszenie powinno opisywać konkretny problem i miejsce zdarzenia, aby służby mogły zweryfikować sytuację oraz podjąć dalsze czynności.

Uprawnienia przy kontrolach: W komunikacie z 10 kwietnia 2025 roku urząd przypomniał podstawę prawną kontroli palenisk prowadzonych przez straż miejską. Wskazano art. 379 ustawy Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym upoważniony przez Burmistrza funkcjonariusz straży miejskiej jest uprawniony do kontroli przestrzegania uchwały antysmogowej i zakazu spalania odpadów. Komunikat dotyczył sytuacji, w których mieszkańcy kwestionowali legalność takich czynności.

• Funkcjonariusz może wejść z niezbędnym sprzętem na teren nieruchomości, obiektu lub ich części: przez całą dobę tam, gdzie prowadzona jest działalność gospodarcza, a na pozostałe tereny w godzinach od 6:00 do 22:00.
• Może przeprowadzać badania lub inne czynności kontrolne potrzebne do ustalenia stanu faktycznego.
• Może żądać informacji, przesłuchiwać osoby w zakresie niezbędnym do kontroli oraz żądać okazania dokumentów związanych z problematyką kontroli.
• Urząd przypomniał, że utrudnianie lub udaremnianie takiej kontroli może skutkować odpowiedzialnością karną.

W praktyce kontrole środowiskowe są powiązane z szerszym programem ochrony powietrza w Małopolsce. Materiały urzędu wskazują, że straż może pobierać próbki odpadów paleniskowych do analiz laboratoryjnych, a przy naruszeniu uchwały antysmogowej może zostać nałożony mandat albo skierowany wniosek do sądu o ukaranie. Takie informacje pojawiły się w relacji z sesji młodzieżowej rady oraz miejskiej rady seniorów, podczas której omawiano przebieg kontroli źródeł ogrzewania w domach prywatnych.

Dla mieszkańca oznacza to, że sprawy dotyczące spalania odpadów, złej jakości paliw i naruszeń uchwały antysmogowej nie są wyłącznie apelami informacyjnymi, lecz mogą prowadzić do formalnych czynności kontrolnych.