Straż Miejska Chełm

Oficjalne dane kontaktowe dla Straży Miejskiej w Chełmie są publikowane na stronie Miasta Chełm oraz w miejskim BIP. Jako siedzibę jednostki wskazano lokalizację przy ulicy Obłońskiej, a zgłoszenia przyjmuje dyżurny straży. Dane telefoniczne i adres e-mail zostały wydzielone w rekordzie kontaktowym, dlatego w tej sekcji opisano wyłącznie zasady korzystania z kontaktu i organizację dyżuru.

Godziny pracy: według informacji urzędu straż pracuje od poniedziałku do soboty w godzinach 7:00-22:00. Na stronie dotyczącej załatwiania spraw doprecyzowano, że w niedziele i święta straż nie pracuje. Oznacza to, że sprawy interwencyjne najlepiej kierować w czasie dyżuru, a w sytuacjach wymagających natychmiastowej reakcji poza tym zakresem należy korzystać z właściwych służb alarmowych.

• Zgłoszenia dotyczące porządku publicznego, wykroczeń i spraw lokalnych przyjmuje dyżurny straży.
• Osoby głuche mogą korzystać ze wskazanego przez urząd kanału SMS, ujętego w danych kontaktowych.
• Sprawy wynikające z pozostawionego zawiadomienia dotyczącego wykroczenia należy wyjaśniać w siedzibie jednostki.
• Kontakt z jednostką dotyczy przede wszystkim spraw miejskich: porządku, czystości, ruchu drogowego, zwierząt i ochrony środowiska.

Straż Miejska w Chełmie wykonuje zadania typowe dla straży gminnej, określone w ustawie oraz opisane na stronie Miasta Chełm. Oficjalny zakres obejmuje przede wszystkim ochronę spokoju i porządku w miejscach publicznych, czuwanie nad porządkiem i kontrolę ruchu drogowego w zakresie wynikającym z przepisów, a także współdziałanie z innymi służbami przy zagrożeniach dotyczących życia, zdrowia, mienia i bezpieczeństwa mieszkańców.

W praktyce oznacza to, że straż może reagować na naruszenia porządku publicznego, nieprawidłowości związane z postojem pojazdów, zaśmiecanie, niewłaściwe postępowanie ze zwierzętami, zakłócenia spokoju, zdarzenia wymagające zabezpieczenia miejsca do czasu przyjazdu właściwych służb oraz sytuacje związane z ochroną obiektów komunalnych. Miasto wskazuje również na zadania w obszarze informowania społeczności lokalnej o zagrożeniach i udziału w działaniach profilaktycznych.

• Ochrona spokoju i porządku w miejscach publicznych.
• Kontrola ruchu drogowego w ustawowo określonym zakresie.
• Kontrola publicznego transportu zbiorowego.
• Pomoc przy usuwaniu skutków awarii, klęsk żywiołowych i innych miejscowych zagrożeń.
• Zabezpieczenie miejsca przestępstwa, katastrofy albo innego podobnego zdarzenia do czasu przybycia właściwych służb.
• Ochrona obiektów komunalnych i urządzeń użyteczności publicznej.
• Współdziałanie z organizatorami zgromadzeń i imprez publicznych w ochronie porządku.
• Konwojowanie dokumentów, przedmiotów wartościowych lub wartości pieniężnych na potrzeby miasta.

Dodatkowe zadania jednostki wynikają z przepisów prawa miejscowego, zwłaszcza z regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta. Ten obszar ma znaczenie przy sprawach dotyczących odpadów, czystości terenów publicznych, obowiązków właścicieli nieruchomości oraz zasad postępowania ze zwierzętami.

Miasto Chełm opisuje tryb postępowania w sprawach prowadzonych przez straż, w szczególności w sytuacjach, gdy strażnik stwierdzi naruszenie przepisów ruchu drogowego, ale nie zastanie sprawcy na miejscu. W takim przypadku pozostawiane jest zawiadomienie z informacją o ujawnionym wykroczeniu. Jeżeli kierowca nie zgłosi się w wyznaczonym terminie, mogą zostać wszczęte czynności wyjaśniające wobec właściciela pojazdu, ponieważ przepisy nakładają na właściciela obowiązek wskazania osoby, której pojazd został powierzony do kierowania lub użytkowania.

Po złożeniu wyjaśnień strażnik wybiera sposób zakończenia sprawy. Oficjalna informacja miasta wskazuje trzy podstawowe możliwości: pouczenie, mandat albo skierowanie wniosku o ukaranie do sądu. W przypadku odmowy przyjęcia mandatu sporządzana jest dokumentacja i sprawa może trafić do sądu. Miasto podkreśla też, że komendant straży nie ma kompetencji do unieważnienia ani cofnięcia mandatu nałożonego przez funkcjonariusza.

• Strażnicy mogą udzielać pouczeń, zwracać uwagę, ostrzegać i stosować inne środki oddziaływania wychowawczego.
• W uzasadnionych przypadkach mogą legitymować osoby w celu ustalenia tożsamości.
• Mogą nakładać grzywny w postępowaniu mandatowym za wykroczenia przewidziane przepisami.
• Mogą prowadzić czynności wyjaśniające, kierować wnioski o ukaranie do sądu i występować w sprawach o wykroczenia.
• W zakresie określonym przepisami mogą usuwać pojazdy lub unieruchamiać je przez blokowanie kół.

Struktura organizacyjna Straży Miejskiej w Chełmie została opisana w materiałach urzędu. Według strony Miasta Chełm reguluje ją regulamin nadany zarządzeniem organu wykonawczego miasta z dnia 23 marca 2023 roku. Nadzór nad działalnością jednostki w zakresie wykonawczym sprawuje organ wykonawczy miasta, natomiast w zakresie uprawnień ustawowych nadzór realizowany jest przez wojewodę przy pomocy właściwego komendanta wojewódzkiego Policji.

W oficjalnym opisie struktury podano stan etatowy obejmujący dziewiętnaście etatów mundurowych oraz jeden etat urzędniczy. To istotna informacja organizacyjna, ponieważ pokazuje, że jednostka jest wyodrębnioną strukturą miejską, a nie wyłącznie punktem kontaktowym urzędu. Jednocześnie straż pozostaje częścią systemu bezpieczeństwa i porządku publicznego miasta, współpracując z innymi organami i służbami w granicach ustawowych kompetencji.

• Podstawową ustawą dla działania jednostki jest ustawa o strażach gminnych.
• W katalogu aktów prawnych wskazano także przepisy o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej.
• Działania w ruchu drogowym opierają się na przepisach Prawa o ruchu drogowym oraz aktach wykonawczych.
• Sprawy mandatowe i sądowe prowadzone są w ramach Kodeksu wykroczeń oraz Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.
• Kontrole czystości, odpadów, zwierząt i środowiska odwołują się do ustaw środowiskowych, porządkowych i lokalnych uchwał.

Lista aktów prawnych publikowana przez miasto jest szeroka i obejmuje m.in. przepisy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, o ochronie zwierząt, o ochronie przyrody, Prawo ochrony środowiska, Prawo wodne oraz akty wykonawcze dotyczące mandatów, szkoleń strażników, współpracy z Policją, ewidencji działań i kontroli ruchu drogowego.

W materiałach Miasta Chełm osobno opisano działania Straży Miejskiej związane z jakością powietrza i obowiązkami właścicieli zwierząt. W zakresie walki ze smogiem urząd wskazuje, że badanie stanu powietrza na terenie miasta jest stałym zadaniem strażników w okresie grzewczym. Strażnicy Eko Patrolu korzystają z detektora, a kontrole koncentrują się zwłaszcza na rejonach zabudowy jednorodzinnej, gdzie domy są często ogrzewane paliwami stałymi.

Miasto informuje również o wykorzystywaniu bezzałogowej platformy latającej do badań powietrza oraz o możliwości pobierania próbek popiołu z kotłów, jeżeli istnieje podejrzenie spalania materiałów niedozwolonych. Próbki mogą trafić do laboratorium, a wynik analizy pozwala ustalić, czy w instalacji grzewczej spalano odpady. Jeżeli kontrola albo badania wykażą spalanie śmieci lub innych odpadów, sprawa może zakończyć się mandatem albo grzywną sądową.

• Straż może kontrolować piece i żądać dokumentów związanych z zakresem kontroli środowiskowej.
• Utrudnianie kontroli osobom uprawnionym jest wskazane przez urząd jako zachowanie zagrożone sankcją karną.
• Właściciele zwierząt są zobowiązani do zachowania środków ostrożności i skutecznego nadzoru nad zwierzęciem.
• Zanieczyszczenia pozostawione przez zwierzę w miejscu publicznym powinny być niezwłocznie usunięte.
• Psy agresywne oraz rasy uznane za agresywne powinny być prowadzone na smyczy i w kagańcu.
• Zwierzęta biegające luzem bez dozoru mogą być traktowane jako bezdomne i wyłapywane przez uprawniony podmiot.

Lokalne zasady dotyczące zwierząt wynikają z regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta. Urząd wskazuje m.in. obowiązek zapobiegania zagrożeniom i uciążliwościom dla ludzi, sprzątania po zwierzętach, nadzorowania ich podczas spaceru oraz zabezpieczenia nieruchomości tak, aby pies nie wydostał się poza jej granice.

Straż Miejska w Chełmie publikuje także materiały edukacyjne dotyczące zasad ruchu drogowego, w tym ruchu rowerów. Jest to powiązane z ustawowym zakresem działania straży, ponieważ jednostka może czuwać nad porządkiem i kontrolować ruch drogowy w granicach przewidzianych przepisami. Materiały miasta przypominają, że rowerzysta ma zarówno uprawnienia, jak i obowiązki wobec pieszych, kierowców oraz innych uczestników ruchu.

W informacji o rowerach przywołano m.in. definicje drogi dla rowerów, pasa ruchu dla rowerów, śluzy rowerowej i przejazdu dla rowerzystów. Wskazano też, że korzystanie przez pieszego z drogi dla rowerów jest dopuszczalne tylko w określonych sytuacjach, a w strefie zamieszkania pieszy może korzystać z całej szerokości drogi i ma pierwszeństwo przed pojazdem. Dla kierowców istotna jest zasada zachowania bezpiecznego odstępu przy wyprzedzaniu roweru, który nie może być mniejszy niż jeden metr.

• Kierujący rowerem powinien korzystać z drogi dla rowerów lub pasa ruchu dla rowerów, jeżeli są wyznaczone dla jego kierunku jazdy.
• Na drodze dla rowerów i pieszych rowerzysta powinien zachować szczególną ostrożność oraz ustępować miejsca pieszym.
• Korzystanie z chodnika przez rowerzystę jest wyjątkiem, dopuszczalnym tylko w sytuacjach opisanych w przepisach.
• Rowerzysta jadący po chodniku lub drodze dla pieszych ma jechać powoli, zachować szczególną ostrożność i ustępować pieszym.
• Zatrzymanie lub postój na drodze dla rowerów, pasie ruchu dla rowerów oraz w śluzie rowerowej jest zabroniony, z wyjątkiem roweru.

Takie materiały mają charakter informacyjny i porządkują najczęstsze zasady, które mogą mieć znaczenie przy interwencjach na drogach, chodnikach, przejazdach dla rowerzystów i w strefach zamieszkania. Dla mieszkańców oznacza to, że część zgłoszeń do straży może dotyczyć nie tylko klasycznego parkowania, lecz także zachowań utrudniających bezpieczny ruch pieszych i rowerzystów.