Straż Miejska Żary

Straż Miejska w Żarach jest samorządową umundurowaną formacją działającą na rzecz lokalnej społeczności. W miejskich raportach jej podstawowym zadaniem jest zapewnianie porządku i bezpieczeństwa w miejscach publicznych, przede wszystkim przez zapobieganie zagrożeniom, działania prewencyjne oraz reagowanie na wykroczenia. Zakres ustawowych zadań obejmuje ochronę spokoju i porządku publicznego, czuwanie nad porządkiem w ruchu drogowym w granicach przyznanych kompetencji, współdziałanie przy ochronie życia i zdrowia, zabezpieczanie miejsca zdarzenia do czasu przybycia właściwych służb oraz pomoc w usuwaniu skutków zagrożeń.

• Kontrole dotyczące parkowania i innych naruszeń przepisów porządkowych w ruchu drogowym.
• Reagowanie na zakłócanie porządku i spokoju publicznego, spożywanie alkoholu w miejscach objętych zakazem oraz niszczenie mienia.
• Kontrole związane z utrzymaniem czystości, gospodarką odpadami, spalaniem odpadów i obowiązkami właścicieli nieruchomości.
• Interwencje dotyczące zwierząt, w tym zwierząt bezdomnych, zagubionych oraz sytuacji stwarzających bezpośrednie zagrożenie.
• Zgłaszanie i zabezpieczanie awarii infrastruktury miejskiej, takich jak uszkodzenia oświetlenia, sygnalizacji, znaków drogowych, nawierzchni czy sieci technicznych.

Raporty miasta wskazują, że rozmieszczenie patroli jest dostosowywane do rozpoznanych miejsc zagrożonych oraz informacji przekazywanych przez mieszkańców. Formacja bierze również udział w zabezpieczaniu imprez, uroczystości i zgromadzeń odbywających się na terenie Żar oraz wykonuje zadania pomocnicze na rzecz gminy, w tym czynności związane z ochroną porządku podczas wydarzeń publicznych.

Mieszkańcy mogą przekazywać Straży Miejskiej informacje o zdarzeniach wymagających reakcji służby porządkowej. W publicznych materiałach dotyczących jednostki wskazywano, że zgłoszenia mogą dotyczyć zarówno bieżących wykroczeń, jak i sytuacji technicznych lub środowiskowych. Interwencje są realizowane według pilności sprawy, a zgłoszenia związane z bezpośrednim bezpieczeństwem ludzi otrzymują pierwszeństwo. W materiałach informacyjnych miasta podano również, że część zgłoszeń może być przekazywana anonimowo, chyba że charakter sprawy wymaga ustalenia świadka zdarzenia.

• Osoby znajdujące się w okolicznościach mogących zagrażać ich zdrowiu lub życiu.
• Nieprawidłowe parkowanie, zagrożenia dla uczestników ruchu oraz inne sprawy mieszczące się w kompetencjach straży.
• Zaśmiecanie, podrzucanie odpadów, spalanie odpadów oraz naruszenia zasad utrzymania czystości i porządku.
• Zwierzęta bez opieki, bezdomne zwierzęta oraz zdarzenia z udziałem dzikiej zwierzyny, gdy występuje bezpośrednie zagrożenie.
• Awarie i uszkodzenia infrastruktury miejskiej, m.in. oświetlenia, sygnalizacji, oznakowania, jezdni, chodników, zieleni i sieci technicznych.

Dokumentacja miasta pokazuje, że służba dyżurna przyjmuje zróżnicowane zgłoszenia i przekazuje je patrolom lub właściwym miejskim jednostkom. W 2023 roku funkcjonariusze pracowali w systemie dwóch zmian w dni robocze, a w soboty obowiązywał krótszy czas służby; w wybrane dni wolne i święta uruchamiano dodatkowe patrole związane z imprezami i zgromadzeniami. Komunikat miasta z maja 2026 roku potwierdzał pracę komendy w godzinach 6:00-22:00 w dniu, w którym Urząd Miejski był nieczynny, co pokazuje odrębny tryb organizacji pracy tej służby.

Straż Miejska w Żarach prowadzi działania samodzielnie oraz we współpracy z innymi służbami i instytucjami. Raport miasta za 2023 rok wymienia współpracę m.in. z Policją, Państwową Strażą Pożarną, Strażą Graniczną, Strażą Leśną, inspekcją sanitarną, nadzorem budowlanym, inspekcją ochrony środowiska i miejskimi jednostkami komunalnymi. Taki model pozwala przekazywać sprawy do podmiotów posiadających właściwe kompetencje, prowadzić wspólne kontrole i patrole oraz szybciej usuwać stany zagrożenia.

W 2025 roku miasto zawarło porozumienie przewidujące współpracę Straży Miejskiej ze Strażą Graniczną w obszarze porządku i bezpieczeństwa publicznego. Współdziałanie obejmuje wspólne patrole, kontrole miejsc związanych z pobytem cudzoziemców oraz działania służące wykrywaniu, zapobieganiu i reagowaniu na naruszenia porządku. Osobne porozumienie z Policją przewidziało szkolenia strażników z taktyk i technik interwencji, pierwszej pomocy oraz doprowadzania osób z wykorzystaniem pojazdów służbowych.

Od maja 2026 roku w Żarach wykorzystywane są również elektryczne rowery patrolowe. Miasto wskazuje, że zwiększają one mobilność funkcjonariuszy w miejscach trudno dostępnych dla samochodów służbowych. Patrole rowerowe są kierowane m.in. do parków, na osiedla mieszkaniowe, ścieżki rowerowe i tereny rekreacyjne. W praktyce uzupełniają patrole piesze i samochodowe, pozwalając szybciej reagować na zgłoszenia oraz zwiększać obecność straży w przestrzeniach, w których ruch pojazdów jest ograniczony.

Raport o stanie miasta za 2023 rok pokazuje strukturę spraw kierowanych do Straży Miejskiej i dobrze obrazuje, z jakimi problemami mieszkańcy najczęściej zwracali się do jednostki. Dane mają charakter historyczny i nie powinny być traktowane jako bieżąca statystyka, ale pozwalają ocenić profil pracy formacji oraz znaczenie poszczególnych kategorii interwencji.

W tym samym roku funkcjonariusze podjęli 445 interwencji związanych z egzekwowaniem bezpieczeństwa i porządku w komunikacji. W ramach patroli prowadzono także kontrole porządkowo-techniczne; raport odnotował 573 uwagi przekazane do wydziałów urzędu, przedsiębiorstw komunalnych, zarządców dróg, wspólnot mieszkaniowych i właścicieli nieruchomości. Straż zajmowała się również nadzorem nad strefą płatnego parkowania, zabezpieczała wydarzenia kulturalne, sportowe, religijne i zgromadzenia oraz uczestniczyła w działaniach profilaktyczno-edukacyjnych w szkołach. Dane te pokazują, że zakres pracy jednostki wykracza poza typowe interwencje porządkowe i obejmuje także bieżące rozpoznawanie problemów infrastrukturalnych oraz współpracę z innymi podmiotami miejskimi.

Poniższe źródła publiczne posłużyły do przygotowania informacji o jednostce:

• zary.pl/straz-miejska/
• zary.pl/informacja/
• zary.pl/dziki-na-terenie-miasta-gdzie-zglaszac-ich-obecnosc/
• zary.pl/w-sluzbie-mieszkancom/
• zary.pl/w-trosce-o-porzadek-i-bezpieczenstwo-mieszkancow-zar/
• zary.pl/w-trosce-o-bezpieczenstwo-mieszkancow-2/
• zary.pl/rozpoczeto-patrole-z-wykorzystaniem-elektrycznych-rowerow/
• zary.pl/wp-content/uploads/2024/05/Raport-o-stanie-miasta-za-rok-2023.pdf
• zary.pl/category/komunikaty/page/2/
• moja24.pl/index.php/2022/03/29/bezplatny-numer-alarmowy-do-strazy-miejskiej-986/
• sm-zary.pl