Straż Miejska Pabianice

Straż Miejska w Pabianicach jest samorządową, umundurowaną formacją powołaną do wykonywania zadań związanych z ochroną porządku publicznego. Zgodnie z oficjalnym regulaminem działa w ramach struktury organizacyjnej Urzędu Miejskiego w Pabianicach na prawach wydziału. Podstawą jej funkcjonowania są przede wszystkim przepisy ustawy o strażach gminnych, ustawy o samorządzie gminnym, przepisy dotyczące pracowników samorządowych, Regulamin Organizacyjny Urzędu Miejskiego oraz wewnętrzny Regulamin Straży Miejskiej. Regulamin został nadany zarządzeniem z 2017 r., a raport miasta za 2024 r. wskazuje także na późniejsze zmiany wprowadzone w 2018 r.

Struktura jednostki została ułożona według wyspecjalizowanych obszarów służby. W regulaminie wymieniono Sekcję Patrolowo-Interwencyjną, Patrol Ekologiczny, Sekcję Dyżurnych, Sekcję Prewencji Szkolnej, Sekcję do spraw wykroczeń, stanowisko kontroli służby, obsługę sekretariatu oraz stanowisko związane z budżetem straży. Taki podział odzwierciedla zarówno terenowy charakter pracy, jak i zadania administracyjne oraz organizacyjne wykonywane wewnątrz urzędu.

• Służba patrolowa: patrolowanie rejonów miasta, rozpoznawanie zagrożeń i reagowanie na naruszenia prawa, ze szczególnym uwzględnieniem zachowań zakłócających porządek.
• Dyżurni: przyjmowanie zgłoszeń interwencyjnych, przekazywanie ich do realizacji i koordynowanie pracy strażników w terenie.
• Prewencja szkolna: działania profilaktyczne w placówkach oświatowych oraz kontrola terenów przyszkolnych.
• Sprawy wykroczeniowe: prowadzenie czynności wyjaśniających, przygotowywanie wniosków o ukaranie i reprezentowanie straży w postępowaniach sądowych.

Straż może wykonywać zadania samodzielnie lub we współpracy z Policją, innymi służbami, instytucjami i organizacjami działającymi na rzecz bezpieczeństwa, porządku publicznego, ekologii, ochrony przyrody i opieki nad zwierzętami. Nadzór nad działalnością jednostki sprawują organy wskazane w ustawie i regulaminie, a kierownictwo straży odpowiada również za przekazywanie władzom miasta informacji o stanie porządku publicznego.

Oficjalna karta usługi Urzędu Miejskiego wskazuje Straż Miejską jako komórkę odpowiedzialną za interwencje dotyczące ładu i porządku. Zgłoszenie może zostać przekazane pisemnie lub telefonicznie, a w karcie usługi stanowisko kierowania opisano jako działające całodobowo. Jednocześnie nowsza odpowiedź miasta z 2025 r., dotycząca interwencji wobec osób nietrzeźwych, wskazuje, że działania terenowe straży w tym zakresie realizowane są do godziny 22:00. Informacje te dotyczą różnych elementów obsługi i nie powinny być utożsamiane: możliwość przyjęcia zgłoszenia nie musi oznaczać całodobowej obecności patroli w terenie.

Raport o stanie miasta za 2024 r. pokazuje skalę bieżącej pracy. W ciągu roku strażnicy podjęli łącznie 5308 spraw do realizacji. Największą grupę stanowiły sprawy zgłoszone przez mieszkańców, których było 3548. Kolejne pozycje to 856 interwencji własnych, 254 sprawy zlecone przez dyżurnego, 279 zleceń od innych instytucji, 125 zgłoszeń pochodzących od Policji, 88 spraw przekazanych przez operatorów monitoringu oraz 158 spraw zakwalifikowanych jako inne.

Wśród zgłoszeń mieszkańców w 2024 r. odnotowano między innymi 885 spraw dotyczących zagrożeń w ruchu drogowym, 590 związanych ze zwierzętami, 523 dotyczące ochrony środowiska i gospodarki odpadami, 349 dotyczących zakłócenia porządku publicznego i spokoju, 157 dotyczących zagrożeń życia i zdrowia, 72 odnoszące się do awarii technicznych oraz 6 zgłoszeń dotyczących zagrożeń pożarowych lub katastrof. Dane pokazują, że obsługa zgłoszeń obejmuje szeroki zakres problemów miejskich, a nie wyłącznie typowe wykroczenia porządkowe.

Raport o stanie miasta za 2024 r. zawiera szczegółową ewidencję wyników działań Straży Miejskiej. W zestawieniu dotyczącym wykroczeń i innych podstaw prawnych wykazano łącznie 2027 zakończonych spraw. Zastosowano 1528 środków oddziaływania wychowawczego, nałożono 427 mandatów karnych na łączną kwotę 61 400 zł, skierowano 55 wniosków do sądu, a 17 spraw zakończono w inny sposób, między innymi przez przekazanie właściwemu organowi lub odstąpienie od kierowania wniosku o ukaranie.

Największą kategorię w ewidencji stanowiły wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji. W tej grupie wykazano łącznie 1489 rozstrzygnięć, w tym 1168 środków wychowawczych, 277 mandatów, 31 wniosków do sądu i 13 innych sposobów zakończenia czynności. Wśród pozostałych kategorii znalazły się między innymi wykroczenia przeciwko urządzeniom użytku publicznego, przepisy dotyczące wychowania w trzeźwości, utrzymania czystości i porządku w gminach, odpadów oraz przepisy porządkowe prawa miejscowego.

• Urządzenia do blokowania kół: w 2024 r. zastosowano je wobec 6 pojazdów.
• Usuwanie pojazdów: raport wykazuje 2 dyspozycje w trybie art. 50a Prawa o ruchu drogowym oraz 6 pojazdów usuniętych z drogi w trybie art. 130a.
• Osoby nietrzeźwe: 50 osób doprowadzono do izby wytrzeźwień lub miejsca zamieszkania.
• Obiekty komunalne: wykazano ochronę 16 obiektów i urządzeń użyteczności publicznej.
• Konwoje: przeprowadzono 102 konwoje dokumentów, przedmiotów wartościowych lub wartości pieniężnych na potrzeby gminy.

Dane roczne pokazują połączenie działań prewencyjnych, porządkowych, wykroczeniowych i administracyjnych. Zdecydowana większość reakcji w ewidencji nie kończyła się skierowaniem sprawy do sądu, a najczęściej stosowanym środkiem były oddziaływania wychowawcze.

Profilaktyka szkolna jest wyodrębnionym elementem struktury Straży Miejskiej w Pabianicach. Regulamin jednostki wskazuje, że zadania w tym obszarze obejmują działania profilaktyczne prowadzone na terenie placówek oświatowych oraz patrolowanie terenów przyszkolnych. Raport miasta za 2024 r. potwierdza, że aktywność ta miała charakter regularny i była realizowana we współpracy ze szkołami, Policją, miejską instytucją zajmującą się profilaktyką i integracją społeczną oraz organizacjami pozarządowymi. Celem tych działań było ograniczanie zagrożeń oraz poprawa bezpieczeństwa dzieci i młodzieży w przestrzeni publicznej.

W 2024 r. strażnicy przeprowadzili 267 patroli w rejonach szkół. W czasie tych działań zwracano uwagę między innymi na bezpieczeństwo uczniów w drodze do szkoły i podczas powrotu oraz na prawidłowe korzystanie z przejść dla pieszych. Oprócz patroli wykonano 301 kontroli terenów szkolnych. Straż odnotowała także 180 kontaktów roboczych z przedstawicielami szkół oraz 180 kontroli miejsc szczególnie często odwiedzanych przez dzieci i młodzież, takich jak parki, place, skwery, osiedla, markety i teren miejskiego ośrodka sportu i rekreacji.

Istotną częścią profilaktyki były również działania edukacyjne. W ciągu roku przeprowadzono 334 prelekcje skierowane do dzieci i młodzieży. Zestawienie to pokazuje, że szkolna prewencja nie ogranicza się do samego patrolowania, lecz obejmuje również bezpośredni kontakt z uczniami i placówkami oraz stałe rozpoznawanie miejsc, w których mogą występować problemy związane z bezpieczeństwem młodych mieszkańców.

W strukturze Straży Miejskiej w Pabianicach funkcjonuje monitoring miejski, który jest wykorzystywany zarówno do bieżącego wykrywania zdarzeń wymagających interwencji, jak i do zabezpieczania materiału dla postępowań prowadzonych przez inne służby i instytucje. Według raportu o stanie miasta na koniec 2024 r. system obejmował 213 kamer rozmieszczonych w różnych częściach Pabianic. W tym samym roku operatorzy monitoringu przekazali dyżurnemu Straży Miejskiej 88 zgłoszeń wymagających podjęcia interwencji.

Nagrania nie służą wyłącznie do obserwacji zdarzeń w czasie rzeczywistym. Raport wskazuje, że materiał z miejskiego monitoringu jest wykorzystywany w sprawach prowadzonych przez Policję oraz inne instytucje. W 2024 r. do Straży Miejskiej wpłynęły 183 wnioski o zabezpieczenie nagrań. Monitoring jest więc częścią szerszego systemu współpracy służb, w którym operatorzy przekazują zauważone zdarzenia do realizacji, a zapis obrazu może następnie zostać zabezpieczony na potrzeby dalszych czynności.

Straż Miejska współpracuje z Policją także poza samym monitoringiem. Regulamin przewiduje wspólne działania prewencyjne oraz współpracę z innymi podmiotami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo i porządek publiczny. W 2024 r. strażnicy weryfikowali również zgłoszenia przekazane przez Policję w związku z Krajową Mapą Zagrożeń Bezpieczeństwa oraz miejsca rozpoznane przez dzielnicowych jako związane z zakłócaniem spokoju i porządku publicznego. Raport wskazuje 25 takich miejsc; każde było sprawdzane wielokrotnie podczas codziennej służby patrolowej, a wyniki kontroli przekazywano Policji.

• Liczba kamer na koniec 2024 r.: 213.
• Zgłoszenia operatorów wymagające interwencji: 88.
• Wnioski o zabezpieczenie nagrań: 183.
• Miejsca sprawdzane w ramach współpracy z Policją: 25.

Dokumenty budżetowe miasta z 2025 r. wskazują ponadto na dalsze finansowanie rozbudowy monitoringu i zakup urządzeń na jego potrzeby, co potwierdza, że system jest rozwijanym elementem miejskiej infrastruktury bezpieczeństwa.

Zakres pracy Straży Miejskiej obejmuje również sprawy środowiskowe i związane ze zwierzętami. Regulamin jednostki wyodrębnia Patrol Ekologiczny, którego zadaniem jest prowadzenie działań proekologicznych oraz egzekwowanie przepisów dotyczących utrzymania porządku i czystości w gminie oraz ochrony środowiska. Skala zgłoszeń mieszkańców potwierdza znaczenie tego obszaru: w 2024 r. odnotowano 523 zgłoszenia dotyczące ochrony środowiska i gospodarki odpadami oraz 590 zgłoszeń dotyczących zwierząt.

Oficjalny portal miasta wskazuje, że Straż Miejska przyjmuje interwencje dotyczące zwierząt bezdomnych i zbłąkanych, informacje o zdarzeniach drogowych z udziałem zwierząt oraz zgłoszenia dotyczące niewłaściwego traktowania zwierząt. W ewidencji działań za 2024 r. wykazano także czynności prowadzone na podstawie przepisów o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ustawy o odpadach oraz przepisów dotyczących ochrony zdrowia zwierząt i zwalczania chorób zakaźnych zwierząt. Pokazuje to, że zadania ekologiczne są realizowane zarówno jako reakcja na zgłoszenia, jak i w ramach czynności wykroczeniowych.

Ważnym elementem obsługi mieszkańców jest dostępność siedziby. Aktualna deklaracja dostępności Urzędu Miejskiego opisuje wejście oznaczone jako Straż Miejska, prowadzące do sali obsługi znajdującej się na parterze. W sali zamontowano pętlę indukcyjną dla osób niedosłyszących. Przed budynkiem znajduje się miejsce parkingowe dla osób z niepełnosprawnościami, a do budynku można wejść z psem asystującym lub przewodnikiem. W budynku znajdują się oznaczenia w alfabecie Braille’a, a osoby potrzebujące wsparcia mogą skorzystać z internetowego tłumacza polskiego języka migowego w godzinach pracy urzędu.

• Ułatwienia: sala obsługi na parterze, pętla indukcyjna, oznaczenia Braille’a, możliwość wejścia z psem asystującym i dostęp do tłumacza PJM.
• Ograniczenia: deklaracja wskazuje brak windy w budynku, dlatego dostęp do części pomieszczeń na wyższej kondygnacji jest ograniczony.

Dzięki wydzielonej sali obsługi na parterze podstawowy kontakt ze Strażą Miejską może odbywać się bez konieczności korzystania z klatki schodowej prowadzącej do pomieszczeń na piętrze.

Poniższe źródła publiczne posłużyły do przygotowania informacji o jednostce:

• bip.um.pabianice.pl/artykuly/47/straz-miejska
• bip.um.pabianice.pl/sprawa-do-zalatwienia/190/interwencje-dotyczace-ladu-i-porzadku
• bip.um.pabianice.pl/attachments/download/16452
• bip.um.pabianice.pl/attachments/download/40290
• bip.um.pabianice.pl/attachments/download/40599
• bip.um.pabianice.pl/attachments/download/40978
• um.pabianice.pl/artykul/137/248/gdzie-zglaszac-interwencje-w-sprawie-zwierzat
• um.pabianice.pl/artykul/484/2903/deklaracja-dostepnosci