Straż Miejska Jasło

Straż Miejska w Jaśle została powołana do ochrony porządku publicznego na terenie miasta i zgodnie z oficjalnie opublikowaną misją pełni służebną rolę wobec społeczności lokalnej, wykonując zadania z poszanowaniem godności i praw obywateli. Zakres jej działania wynika przede wszystkim z ustawy o strażach gminnych oraz przepisów szczególnych określających uprawnienia strażników.

• Ochrona spokoju i porządku w miejscach publicznych.
• Czuwanie nad porządkiem i kontrola ruchu drogowego w granicach przewidzianych przepisami.
• Kontrola publicznego transportu zbiorowego w zakresie przyznanym strażom miejskim.
• Współdziałanie z właściwymi służbami przy ratowaniu życia i zdrowia, awariach technicznych, klęskach żywiołowych oraz innych miejscowych zagrożeniach.
• Zabezpieczanie miejsc przestępstw, katastrof i innych zdarzeń do czasu przybycia właściwych służb, w tym ochrona śladów i ustalanie świadków, gdy jest to możliwe.
• Ochrona obiektów komunalnych i urządzeń użyteczności publicznej oraz współpraca przy zabezpieczaniu zgromadzeń i imprez publicznych.
• Informowanie mieszkańców o zagrożeniach i udział w działaniach zapobiegających wykroczeniom, przestępstwom oraz zjawiskom naruszającym porządek.

Jednostka współpracuje przy wykonywaniu tych zadań m.in. z Policją, strażą pożarną, ratownictwem medycznym, miejskimi jednostkami organizacyjnymi i placówkami oświatowymi. Charakter działania straży obejmuje więc zarówno reagowanie na bieżące zgłoszenia mieszkańców, jak i działania zapobiegawcze, kontrolne i informacyjne.

Istotną część pracy Straży Miejskiej w Jaśle stanowią interwencje związane z ruchem drogowym, nieprawidłowym parkowaniem oraz przestrzeganiem zasad obowiązujących w Strefie Płatnego Parkowania. Oficjalna strona jednostki wskazuje, że funkcjonariusze kontrolują wykonanie obowiązku opłacenia postoju w miejskiej strefie, a w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu zabronionym mogą umieścić za wycieraczką wezwanie dla kierującego. Takie wezwanie nie jest mandatem karnym; służy wezwaniu kierującego do wyjaśnienia okoliczności zdarzenia w terminie wskazanym przez straż.

Sprawozdanie za 2024 rok pokazuje skalę działań w tym obszarze. W całym roku nałożono 479 mandatów, z czego 328 dotyczyło wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji. W tym samym okresie funkcjonariusze wystawili 784 opłaty dodatkowe związane z nieopłaconym postojem w Strefie Płatnego Parkowania. Dane te wskazują, że sprawy komunikacyjne i parkingowe należą do częściej egzekwowanych kategorii wykroczeń.

• Kontrola parkowania w zakresie uprawnień straży miejskiej.
• Kontrola obowiązku wniesienia opłaty za postój w Strefie Płatnego Parkowania.
• Podejmowanie czynności wyjaśniających po pozostawieniu wezwania przy pojeździe.
• Zabezpieczanie miejsc, w których występuje zagrożenie dla uczestników ruchu.

W lipcu 2026 roku strażnicy zabezpieczali między innymi miejsce zagrożenia na jednej z jasielskich ulic po ujawnieniu na jezdni substancji ropopochodnej. Jest to przykład działań wykraczających poza samo egzekwowanie wykroczeń parkingowych i obejmujących doraźne zabezpieczanie niebezpiecznych miejsc do czasu usunięcia zagrożenia.

Straż Miejska w Jaśle obsługuje miejski monitoring wizyjny, którego centrum znajduje się w budynku jednostki. System został uruchomiony w 2007 roku i jest wykorzystywany jako element wspierający ochronę bezpieczeństwa ludzi i mienia. Oficjalne materiały straży podkreślają, że obraz z kamer pozwala ujawniać zdarzenia wymagające reakcji oraz inicjować działania straży miejskiej, Policji, pogotowia ratunkowego i straży pożarnej. Nagrania mogą również pomagać w wyjaśnianiu wykroczeń, przestępstw, kolizji i innych zdarzeń.

W materiałach jubileuszowych jednostka informowała o całodobowej obserwacji rejonów miasta objętych zasięgiem 68 kamer. Raport miasta za 2021 rok również wskazywał 68 kamer oraz całodobowe działanie systemu. Ponieważ liczba urządzeń może zmieniać się wraz z modernizacją i rozbudową sieci, warto traktować tę wartość jako potwierdzony stan z opublikowanych materiałów, a nie jako gwarantowaną bieżącą liczbę kamer.

• Obserwacja miejsc publicznych objętych systemem monitoringu.
• Przekazywanie informacji o ujawnionych zagrożeniach właściwym służbom.
• Wspieranie działań Policji poprzez udostępnianie i przekazywanie nagrań zgodnie z obowiązującymi zasadami.
• Wykorzystywanie zapisu obrazu do ustalania przebiegu zdarzeń i reagowania na naruszenia porządku publicznego.

Monitoring nie zastępuje patroli terenowych, lecz stanowi ich uzupełnienie. Operatorzy obserwują wybrane obszary miasta, a w przypadku zauważenia sytuacji wymagającej reakcji możliwe jest skierowanie patrolu lub powiadomienie innej właściwej służby. System jest więc częścią szerszego miejskiego mechanizmu reagowania na zdarzenia.

Do praktycznych obszarów działania Straży Miejskiej w Jaśle należy ochrona środowiska oraz egzekwowanie lokalnych obowiązków dotyczących czystości i gospodarowania odpadami. Zgłoszenia mieszkańców mogą dotyczyć m.in. podejrzenia spalania odpadów, zaśmiecania, nieporządku, dzikich wysypisk czy innych naruszeń przepisów porządkowych. Straż prowadzi także działania informacyjne i edukacyjne dotyczące prawidłowego postępowania z odpadami oraz wpływu spalania niedozwolonych materiałów na jakość powietrza.

W 2024 roku uprawnieni i przeszkoleni funkcjonariusze przeprowadzili 7 kontroli pieców grzewczych w sytuacjach, w których zachodziło podejrzenie spalania odpadów. W jednym przypadku pobrano próbki odpadu paleniskowego i skierowano je do badań laboratoryjnych; ekspertyza wykluczyła spalanie substancji niedozwolonych. Za inne stwierdzone naruszenie przepisów w tym obszarze nałożono jeden mandat. Straż informuje również, że kontrole mogą być prowadzone bezpośrednio w pomieszczeniu, w którym znajduje się piec, przede wszystkim w reakcji na zgłoszenia oraz w ramach kontroli wyrywkowych.

W tym samym roku straż współpracowała z właściwym wydziałem Urzędu Miasta przy kontroli gospodarki odpadami. Sprawdzano m.in. prawidłowość wywiązywania się z obowiązków dotyczących deklaracji i liczby osób zamieszkujących nieruchomości. W ten sposób skontrolowano 149 posesji. Działania środowiskowe obejmują również edukację mieszkańców; w 2026 roku jednostka uczestniczyła w miejskich obchodach Dnia Ziemi, kontynuując działania informacyjne związane z ochroną środowiska.

• Kontrole podejrzeń spalania odpadów.
• Reagowanie na zaśmiecanie i nielegalne pozbywanie się odpadów.
• Kontrole obowiązków związanych z gospodarką odpadami komunalnymi.
• Edukacja ekologiczna i informowanie o zasadach ochrony środowiska.

Straż Miejska w Jaśle prowadzi działania profilaktyczne skierowane do dzieci, młodzieży, osób starszych i pozostałych mieszkańców. Oficjalne materiały jednostki wskazują, że systematyczna działalność edukacyjna w jasielskich szkołach i przedszkolach rozpoczęła się w 2003 roku. Tematyka zajęć obejmuje szeroko rozumiane bezpieczeństwo, prawidłowe zachowanie na drodze, zapobieganie zagrożeniom, bezpieczne spędzanie ferii i wakacji, a także kształtowanie odpowiedzialnych postaw wobec innych osób i otoczenia.

W 2024 roku straż prowadziła m.in. cykl spotkań dotyczących bezpiecznych ferii, zajęcia i akcje przed wakacjami oraz działania pod hasłem bezpiecznej drogi do szkoły. Jednostka uczestniczy również w festynach i wydarzeniach miejskich. Działania te są uzupełnieniem pracy patrolowej i mają ograniczać liczbę niebezpiecznych sytuacji poprzez edukację przed wystąpieniem problemu, a nie wyłącznie reagowanie po naruszeniu przepisów.

Strażnicy biorą ponadto udział w zabezpieczaniu zgromadzeń i imprez publicznych. W sprawozdaniu za 2024 rok wskazano zabezpieczanie m.in. uroczystości religijnych i państwowych, wydarzeń miejskich oraz dużej imprezy sportowej. Jednostka podejmuje również działania wobec osób potrzebujących pomocy. W okresach silnych mrozów kontrolowane są miejsca, w których mogą przebywać osoby bezdomne, a w codziennej praktyce do straży trafiają także zgłoszenia dotyczące rannych lub bezdomnych zwierząt.

• Zajęcia edukacyjne w szkołach i przedszkolach.
• Akcje dotyczące bezpieczeństwa w drodze do szkoły, podczas ferii i wakacji.
• Udział w zabezpieczaniu miejskich wydarzeń i uroczystości.
• Współpraca z instytucjami pomocowymi i innymi służbami przy działaniach wobec osób zagrożonych.
• Reagowanie na zgłoszenia dotyczące zwierząt wymagających pomocy.

Straż Miejska w Jaśle została utworzona na podstawie zarządzenia z 31 stycznia 1992 roku, a rozpoczęcie działalności wyznaczono na 1 lutego 1992 roku. Początkowo była niewielką formacją realizującą przede wszystkim zadania administracyjno-porządkowe. W pierwszych latach rozwijano zaplecze organizacyjne i sprzętowe, a wraz ze zmianami prawa rozszerzał się katalog zadań wykonywanych przez strażników. W 1996 roku jednostka została przeniesiona do budynku, w którym działa jej obecna siedziba.

Istotną zmianą dla funkcjonowania straży miejskich w całym kraju było wejście w życie ustawy z 29 sierpnia 1997 roku o strażach gminnych. Ustawa ujednoliciła podstawowe zasady działania, prawa i obowiązki strażników. W kolejnych latach jasielska jednostka rozwijała m.in. działania dotyczące czystości i gospodarki odpadami, porządku publicznego, spożywania alkoholu, profilaktyki szkolnej, pracy strażników osiedlowych oraz miejskiego monitoringu wizyjnego. Centrum monitoringu rozpoczęło działalność w 2007 roku.

Oficjalna strona jednostki wskazuje również model pracy oparty na kontakcie z mieszkańcami w poszczególnych rejonach miasta. Zadania strażników osiedlowych obejmują kontakt z przedstawicielami osiedli i mieszkańcami, pomoc przy rozwiązywaniu zgłaszanych problemów, kontrolę czystości i porządku w przydzielonym rejonie, patrolowanie terenu, przeciwdziałanie wykroczeniom oraz przekazywanie informacji o problemach wymagających dalszych działań. Taki model uzupełnia interwencje podejmowane przez patrole i działania operatorów monitoringu.

Podstawę prawną działania formacji stanowi ustawa o strażach gminnych oraz przepisy wykonawcze i inne akty odnoszące się do poszczególnych kompetencji. Na poziomie lokalnym organizację pracy jednostki określają również akty wydawane przez władze miasta, w tym regulacje dotyczące funkcjonowania i wyposażenia Straży Miejskiej w Jaśle.

Poniższe źródła publiczne posłużyły do przygotowania informacji o jednostce:

• um.jaslo.pl/pl/kontakty/
• strazmiejskajaslo.pl
• strazmiejskajaslo.pl/misja-i-zadania/
• strazmiejskajaslo.pl/jak-zalatwic-sprawe/
• strazmiejskajaslo.pl/jak-sie-zmieniamy/
• strazmiejskajaslo.pl/straz-miejska-w-jasle-sluzy-mieszkancom-od-30-lat/
• strazmiejskajaslo.pl/deklaracja-dostepnosci/
• strazmiejskajaslo.pl/wp-content/uploads/2025/02/SPRAWOZDANIE-2024-r.pdf
• jaslo.info/straz-miejska-w-jasle-w-2024-roku-wystawila-prawie-pol-tysiaca-mandatow/