Ochrona środowiska to nie tylko obowiązek urzędów i inspekcji. Coraz częściej w działania na rzecz czystego powietrza i porządku publicznego włączają się także straże miejskie i gminne. Ich funkcjonariusze nie tylko pilnują przestrzegania przepisów porządkowych, ale również prowadzą kontrole pieców, reagują na spalanie odpadów i edukują mieszkańców w zakresie ekologii.
Dlaczego straż miejska zajmuje się ochroną środowiska
Zadania straży miejskiej określa ustawa o strażach gminnych, która daje im uprawnienia do dbania o porządek, spokój i czystość w gminie. W praktyce oznacza to, że funkcjonariusze mogą interweniować w sprawach dotyczących:
- spalania odpadów w piecach i na posesjach
- zanieczyszczania ulic i terenów zielonych
- nielegalnych wysypisk śmieci
- wycieków substancji niebezpiecznych
- hałasu i uciążliwości zapachowych
W wielu miastach powstały specjalne eko-patrole straży miejskiej, które działają w porozumieniu z wydziałami ochrony środowiska. Ich zadaniem jest zarówno reagowanie na zgłoszenia mieszkańców, jak i prowadzenie działań profilaktycznych.
Kontrole pieców i palenisk – jak wygląda to w praktyce
W sezonie grzewczym (zwykle od października do marca) straż miejska prowadzi kontrole domowych pieców i kotłowni.
Jak przebiega kontrola?
- Funkcjonariusze pojawiają się na miejscu po otrzymaniu zgłoszenia lub w ramach działań planowych.
- Mają prawo wejść na posesję – za zgodą właściciela lub na podstawie przepisów o ochronie środowiska.
- Sprawdzają, czym pali się w piecu, czy nie są używane odpady (plastik, meble, lakierowane drewno, tekstylia).
- W razie podejrzenia spalania śmieci mogą pobrać próbki popiołu do badań laboratoryjnych.
Kontrole mają przede wszystkim charakter prewencyjny – celem jest uświadomienie mieszkańców, że spalanie odpadów szkodzi środowisku i może skończyć się mandatem.
Mandat za palenie śmieci – jak reaguje straż miejska
Jeżeli funkcjonariusze stwierdzą spalanie niedozwolonych materiałów, mogą:
- Nałożyć mandat – zwykle kilkaset złotych
- Skierować sprawę do sądu
Najczęściej kary dotyczą osób, które:
- spalają w piecu plastik, płyty meblowe, opony, śmieci komunalne
- rozpalają ogniska, by pozbyć się odpadów
- nie przestrzegają przepisów o utrzymaniu czystości i porządku w gminie
Straż miejska działa jednak nie tylko „karząco”. W wielu miastach prowadzi również akcje informacyjne, np. rozdaje ulotki o sposobach palenia w piecach czy o dofinansowaniach do wymiany źródeł ciepła.
Jak zgłosić spalanie śmieci lub inne naruszenia
Każdy mieszkaniec może zgłosić podejrzenie spalania odpadów lub inne nieprawidłowości.
Dostępne sposoby:
- Telefon 986 – numer alarmowy straży miejskiej (czynny całą dobę w większości miast)
- Zgłoszenie online – poprzez formularz kontaktowy na stronie internetowej urzędu lub straży miejskiej
- E-mail lub aplikacja miejska – np. „Zgłoś interwencję”, „Czyste Miasto”, „19115” w Warszawie
Zgłoszenie można przekazać anonimowo – wystarczy dokładny opis sytuacji i lokalizacja. Warto też dołączyć zdjęcie lub krótki film, jeśli to możliwe.
🔗 Przeczytaj też: Jak zgłosić wykroczenie do straży miejskiej – prosty poradnik mieszkańca
Porządek publiczny i czystość – codzienna praca straży miejskiej
Działania ekologiczne to nie tylko kontrole pieców. Straż miejska zajmuje się też:
- reagowaniem na zaśmiecanie terenów publicznych
- nadzorem nad firmami wywożącymi odpady
- pilnowaniem czystości na przystankach, placach i skwerach
- interwencjami w sprawie porzuconych pojazdów czy odpadów budowlanych
Wszystko to ma wspólny cel – utrzymanie porządku i poprawę jakości życia mieszkańców.
Edukacja i profilaktyka – strażnicy też uczą ekologii
Coraz więcej jednostek straży miejskiej prowadzi działania edukacyjne w szkołach i przedszkolach. Funkcjonariusze rozmawiają z dziećmi o:
- segregacji śmieci
- zasadach czystego ogrzewania
- tym, jak każdy może dbać o swoje otoczenie
Takie inicjatywy są często realizowane wspólnie z urzędami miast, fundacjami ekologicznymi lub lokalnymi firmami.
FAQ – najczęstsze pytania mieszkańców
Czy straż miejska może wejść na posesję w celu kontroli pieca?
Tak, jeśli istnieje uzasadnione podejrzenie spalania odpadów. Funkcjonariusze działają zgodnie z przepisami o ochronie środowiska i porządku publicznego.
Co grozi za spalanie śmieci w piecu?
Za spalanie niedozwolonych materiałów można otrzymać mandat lub sprawa może trafić do sądu. Wysokość kary zależy od rodzaju naruszenia.
Jak zgłosić sąsiada, który pali śmieci?
Zgłoszenia można dokonać telefonicznie pod numerem 986 lub anonimowo przez formularz online na stronie straży miejskiej.
Czy straż miejska może skontrolować firmę?
Tak, jeśli działalność firmy wpływa na środowisko lub porządek publiczny – np. poprzez nieprawidłowe składowanie odpadów czy zanieczyszczanie ulic.
