Liście na chodniku przed posesją – kto musi je sprzątać i czy straż miejska może wystawić mandat?

Jesienią chodniki potrafią w kilka godzin pokryć się warstwą mokrych liści. Problem nie jest wyłącznie estetyczny — mokre liście mogą być śliskie, utrudniać przejście i zwiększać ryzyko upadku. Właśnie dlatego przy niektórych chodnikach obowiązek sprzątania spoczywa nie na mieście, ale na właścicielu przylegającej nieruchomości. Nie oznacza to jednak, że każdy chodnik przed domem trzeba sprzątać samodzielnie. Decydują przede wszystkim położenie chodnika i sposób jego użytkowania.

Kto powinien sprzątać liście z chodnika przed posesją?

Zasada jest dość prosta: jeżeli droga dla pieszych biegnie bezpośrednio wzdłuż granicy nieruchomości, jej właściciel odpowiada za uprzątnięcie błota, śniegu, lodu oraz innych zanieczyszczeń. Do takich zanieczyszczeń zalicza się także opadłe liście.

W praktyce oznacza to, że właściciel domu, kamienicy czy innej nieruchomości może odpowiadać za chodnik znajdujący się poza jego działką, jeżeli chodnik stanowi część drogi publicznej i bezpośrednio przylega do granicy posesji.

• chodnik bezpośrednio styka się z granicą posesji — obowiązek sprzątania może spoczywać na właścicielu nieruchomości,
• na chodniku zalegają liście, błoto lub inne zanieczyszczenia — powinny zostać uprzątnięte,
• nie ma znaczenia, że sam chodnik należy do miasta lub znajduje się w pasie drogowym.

A co, jeśli liście spadły z miejskiego drzewa?

To częsta wątpliwość. Przed posesją może rosnąć drzewo należące do miasta, a większość liści trafia właśnie z niego na chodnik. Samo pochodzenie liści nie przesądza jednak o tym, kto ma je zamieść. Jeżeli chodnik bezpośrednio przylega do granicy nieruchomości i spełnia ustawowe warunki, obowiązek jego uprzątnięcia może nadal spoczywać na właścicielu posesji.

Przepisy odnoszą się przede wszystkim do miejsca, z którego trzeba usunąć zanieczyszczenia, a nie do tego, z którego drzewa lub terenu one pochodzą.

Kiedy właściciel posesji nie musi sprzątać chodnika?

Nie każdy odcinek przeznaczony dla pieszych znajdujący się przed domem automatycznie obciąża właściciela. Kluczowe jest to, czy droga dla pieszych znajduje się bezpośrednio przy granicy nieruchomości.

Między posesją a chodnikiem znajduje się pas zieleni

Jeżeli ogrodzenie lub granicę działki od chodnika oddziela trawnik, pas zieleni, rów albo inny fragment pasa drogowego, chodnik nie leży już bezpośrednio przy granicy nieruchomości. W takiej sytuacji obowiązek jego sprzątania co do zasady przechodzi na właściwego zarządcę terenu lub drogi.

Na chodniku jest płatne parkowanie

Właściciel nieruchomości nie odpowiada za uprzątnięcie odcinka drogi dla pieszych, na którym dopuszczono płatny postój lub parkowanie samochodów. W takim przypadku obowiązek spoczywa na podmiocie pobierającym opłaty i zarządzającym tym terenem.

• chodnik jest oddzielony od posesji pasem zieleni — właściciel zwykle nie odpowiada za jego sprzątanie,
• na chodniku funkcjonują płatne miejsca postojowe — obowiązek nie spoczywa na właścicielu posesji,
• teren nie jest częścią drogi publicznej przeznaczoną dla pieszych — sytuację trzeba ocenić według właściciela lub zarządcy konkretnego terenu.

Czy straż miejska może interweniować?

Tak. Straż miejska może sprawdzać, czy obowiązki związane z utrzymaniem czystości zostały wykonane. Jeżeli patrol stwierdzi, że właściciel odpowiada za dany odcinek chodnika, a mimo to zalega na nim duża ilość liści lub innych zanieczyszczeń, interwencja może zakończyć się pouczeniem albo mandatem.

Nie każda garść świeżo opadłych liści oznacza jednak automatycznie mandat. Przy ocenie sytuacji znaczenie może mieć skala zaniedbania, warunki pogodowe oraz to, czy zalegające liście faktycznie powodują utrudnienie lub zagrożenie. Inaczej wygląda chodnik, na który liście spadły kilkanaście minut wcześniej podczas silnego wiatru, a inaczej miejsce, które od wielu dni nie było sprzątane i po deszczu stało się śliskie.

Za niewykonanie obowiązków związanych z utrzymaniem czystości może zostać nałożony mandat. W zwykłym postępowaniu mandatowym jego wysokość może wynosić co do zasady do 500 zł. Jeżeli osoba nie zgadza się z mandatem i odmawia jego przyjęcia, sprawa może zostać skierowana do sądu.

Przeczytaj też: Nieodśnieżony chodnik – kiedy straż miejska może ukarać właściciela?

Co zrobić z zebranymi liśćmi?

Liści nie warto zamiatać na jezdnię, do studzienek deszczowych ani na sąsiednią posesję. Mogą utrudniać ruch, blokować odpływ wody i po opadach tworzyć dodatkowe zagrożenie.

Sposób zagospodarowania liści zależy od lokalnych zasad odbioru bioodpadów. W wielu gminach można przekazywać je jako odpady biodegradowalne, korzystać z okresowych zbiórek odpadów zielonych albo kompostować je na własnej nieruchomości, jeśli lokalne zasady na to pozwalają. W przypadku liści uprzątniętych z drogi dla pieszych warto również sprawdzić regulamin utrzymania czystości obowiązujący w konkretnej gminie.

Co zrobić, gdy chodnik jest całkowicie zasypany liśćmi?

Jeżeli warstwa mokrych liści stwarza wyraźne zagrożenie dla pieszych, problem można zgłosić zarządcy terenu albo straży miejskiej. Przy zgłoszeniu warto podać dokładną lokalizację i opisać sytuację — szczególnie jeśli chodnik jest śliski, przechodzi nim dużo osób albo problem utrzymuje się od dłuższego czasu.

• podaj ulicę i numer najbliższej posesji,
• jeżeli zgłoszenie jest elektroniczne, pomocne może być aktualne zdjęcie,
• zaznacz, jeśli mokre liście powodują poślizg lub blokują bezpieczne przejście.

FAQ