Zdjęcie źle zaparkowanego samochodu, nagranie z telefonu, kamera samochodowa albo zapis monitoringu miejskiego mogą pokazywać wykroczenie bardzo wyraźnie. Nie oznacza to jednak, że samo przesłanie pliku do straży miejskiej automatycznie kończy się mandatem. Materiał może być dowodem, ale strażnicy muszą jeszcze ocenić, czy rzeczywiście doszło do wykroczenia, czy sprawa mieści się w ich kompetencjach oraz czy można bez wątpliwości ustalić sprawcę.
Czy zdjęcie lub nagranie może być podstawą mandatu?
Tak. W postępowaniu dotyczącym wykroczenia nie zawsze jest konieczne, aby strażnik osobiście widział całe zdarzenie. Wykroczenie może zostać ujawnione również przy pomocy urządzenia rejestrującego, a w razie potrzeby straż może wcześniej przeprowadzić czynności wyjaśniające.
W praktyce oznacza to, że zdjęcie albo film może mieć realne znaczenie dowodowe. Dotyczy to zarówno materiału z monitoringu miejskiego, jak i dokumentacji przekazanej przez mieszkańca. Kluczowe jest jednak to, co faktycznie można na podstawie materiału ustalić.
- czy na materiale widać konkretne zachowanie stanowiące wykroczenie,
- czy można ustalić miejsce i okoliczności zdarzenia,
- czy znany jest czas popełnienia wykroczenia,
- czy można wiarygodnie ustalić osobę odpowiedzialną,
- czy dane wykroczenie należy do spraw, którymi straż miejska może się zajmować.
Zdjęcie źle zaparkowanego samochodu – czy wystarczy?
To jeden z najczęstszych przypadków. Mieszkaniec robi zdjęcie auta stojącego na chodniku, przy przejściu dla pieszych, na zakazie albo w innym miejscu, w którym parkowanie może być nieprawidłowe, a następnie przesyła materiał do straży miejskiej.
Dobre zdjęcie może pozwolić potwierdzić sposób ustawienia pojazdu, jego numer rejestracyjny, oznakowanie drogi oraz otoczenie. Sam numer rejestracyjny identyfikuje jednak przede wszystkim pojazd, a nie automatycznie osobę, która go zaparkowała. Dlatego straż może potrzebować dodatkowych ustaleń.
Co pomaga w takim zgłoszeniu?
- kilka zdjęć pokazujących samochód i jego otoczenie,
- widoczny znak, przejście, chodnik, brama albo inny element pozwalający ocenić sytuację,
- czytelny numer rejestracyjny,
- dokładny adres albo możliwie precyzyjny opis miejsca,
- data i przybliżona godzina wykonania zdjęcia.
Przeczytaj też: Zgłoszenie źle zaparkowanego auta: zdjęcia, lokalizacja, czas – jak zgłosić, żeby to miało sens
A co z nagraniem z telefonu, wideorejestratora albo monitoringu?
Nagranie może być nawet bardziej przydatne niż pojedyncze zdjęcie, ponieważ pokazuje przebieg zdarzenia. Może pomóc ustalić, kto wykonywał określoną czynność, jak długo trwała sytuacja i co działo się bezpośrednio przed nią.
Straże miejskie mogą również korzystać z własnego monitoringu w miejscach publicznych. Jednym z celów takiego rejestrowania jest właśnie utrwalanie dowodów przestępstw i wykroczeń. Jeżeli operator monitoringu zauważy zdarzenie, nagranie może zostać zabezpieczone i wykorzystane podczas dalszych czynności.
Nie każdy film będzie jednak wystarczający. Krótkie nagranie bez widocznego miejsca, daty albo możliwości identyfikacji osoby może jedynie wskazywać, że coś prawdopodobnie się wydarzyło. Straż może wtedy próbować zebrać dodatkowe informacje.
Kiedy samo zdjęcie nie wystarczy?
Najważniejszy problem pojawia się wtedy, gdy materiał nie pozwala pewnie ustalić sprawcy lub okoliczności. Mandat nie powinien opierać się wyłącznie na przypuszczeniu.
- na zdjęciu nie widać, gdzie dokładnie stoi pojazd,
- nie można odczytać numeru rejestracyjnego albo rozpoznać osoby,
- film pokazuje tylko fragment sytuacji i nie wiadomo, co wydarzyło się wcześniej,
- brakuje informacji pozwalających ustalić czas i miejsce zdarzenia,
- sprawa dotyczy wykroczenia, którego straż miejska nie może rozliczać.
W takiej sytuacji materiał może nadal rozpocząć czynności wyjaśniające. Straż może skontaktować się ze zgłaszającym, przesłuchać świadka, sprawdzić monitoring albo ustalić właściciela pojazdu. Dopiero po zebraniu całości materiału zapada decyzja o dalszym postępowaniu.
Nie każde wykroczenie drogowe może rozliczyć straż miejska
To ważne rozróżnienie. Straż miejska ma określony zakres uprawnień w ruchu drogowym. Może zajmować się między innymi naruszeniami dotyczącymi zatrzymania i postoju, ruchem pieszych, rowerów, hulajnóg elektrycznych oraz niektórymi innymi sytuacjami wskazanymi w przepisach.
Jeżeli więc kamera samochodowa nagra na przykład bardzo szybką jazdę innego kierowcy, samo nagranie nie powoduje, że straż miejska może wystawić mandat za przekroczenie prędkości. Taki materiał powinien trafić do Policji. Zdjęcie lub film nie rozszerza kompetencji straży – jest tylko dowodem w sprawach, którymi straż może się zajmować.
Czy osoba nagrana musi przyjąć mandat?
Nie. Nawet gdy straż uważa materiał za wystarczający, osoba wskazana jako sprawca ma prawo odmówić przyjęcia mandatu. Wtedy sprawa może zostać skierowana do sądu, który sam oceni nagranie, zdjęcia, zeznania świadków i pozostałe dowody.
Więcej o samej odmowie znajdziesz we wpisie Mandat od straży miejskiej – kiedy możesz odmówić przyjęcia?.
FAQ – zdjęcia, nagrania i mandat od straży miejskiej
Czy straż miejska może wystawić mandat wyłącznie na podstawie zdjęcia?
Może, jeśli materiał wraz z dokonanymi ustaleniami pozwala bez wątpliwości stwierdzić wykroczenie i ustalić sprawcę, a sama sprawa mieści się w kompetencjach straży. Nie każde pojedyncze zdjęcie będzie do tego wystarczające.
Czy mogę przesłać straży miejskiej film z telefonu?
Tak. Nagranie może zostać potraktowane jako materiał dowodowy. Straż może poprosić również o dane zgłaszającego, dokładniejszy opis miejsca, czasu i okoliczności albo o złożenie zeznań.
Czy zdjęcie numeru rejestracyjnego wystarczy do ukarania kierowcy?
Nie zawsze. Tablica rejestracyjna pozwala ustalić pojazd i jego właściciela, ale nie zawsze rozstrzyga, kto faktycznie popełnił wykroczenie. Straż może prowadzić dalsze czynności w celu ustalenia sprawcy.
Czy nagranie z prywatnego monitoringu może być dowodem?
Może mieć znaczenie dowodowe, jeśli rzeczywiście pokazuje zdarzenie i pozwala je powiązać z konkretnym miejscem, czasem oraz osobą. Ostateczna ocena materiału zależy od okoliczności konkretnej sprawy.
Co się dzieje, gdy sprawca nie zgadza się z nagraniem?
Może przedstawić swoje wyjaśnienia i odmówić przyjęcia mandatu. Jeżeli organ podtrzymuje zarzut, sprawa może trafić do sądu, gdzie materiał zostanie oceniony razem z pozostałymi dowodami.
